राज्यातील सहकार क्षेत्रातील बँकिंग व्यवहार अधिक वेगवान, पारदर्शक आणि आधुनिक करण्यासाठी Maharashtra State Cooperative Bank (MSC Bank) ने महत्त्वपूर्ण डिजिटल उपक्रम सुरू केला आहे. बँकेने फिनटेक क्षेत्रातील Airpay या तंत्रज्ञान कंपनीसोबत सहयोग करार करत स्वतंत्र UPI स्वीकारकर्ता बँक (Acquirer Bank) म्हणून सेवा सुरू केली आहे. यामुळे स्वतःचे अधिकृत UPI हँडल (upi@mscbank) असलेली देशातील पहिली राज्य शिखर सहकारी बँक होण्याचा मान बँकेला मिळाला आहे.
महाराष्ट्रातील सहकार क्षेत्राची रचना त्रिस्तरीय आहे. त्यात शिखर बँक म्हणून महाराष्ट्र राज्य सहकारी बँक, त्याखाली राज्यातील ३१ जिल्हा मध्यवर्ती सहकारी बँका आणि सुमारे २१ हजारांहून अधिक विकास सोसायट्या कार्यरत आहेत. ग्रामीण अर्थव्यवस्थेचा कणा असलेल्या या सहकारी संस्थांना आधुनिक डिजिटल पेमेंट प्रणालीशी जोडण्यासाठी हा महत्त्वाचा उपक्रम राबविण्यात आला आहे.
या नव्या प्रणालीद्वारे सहकारी क्षेत्रातील संस्था, सभासद आणि ग्राहक यांना सुरक्षित व जलद डिजिटल पेमेंट सेवा उपलब्ध करून देण्याचा बँकेचा उद्देश आहे.
या प्रकल्पांतर्गत Maharashtra State Cooperative Bank आणि Airpay यांच्या सहकार्याने एक एकत्रित डिजिटल पेमेंट प्लॅटफॉर्म उभारण्यात येत आहे.
‘सहकाराअंतर्गत सहकार’ या मूलभूत तत्त्वावर आधारित हा उपक्रम सहकार क्षेत्रातील सर्व संस्थांना एका डिजिटल नेटवर्कवर जोडण्याचा प्रयत्न करतो. यामुळे व्यवहारांची पारदर्शकता वाढेल आणि आर्थिक व्यवहार अधिक सुरक्षित होतील.
या योजनेअंतर्गत राज्यातील अनेक सहकारी संस्थांना अधिकृत UPI हँडल (upi@mscbank) उपलब्ध करून दिले जाणार आहे. त्यामध्ये पुढील संस्थांचा समावेश असेल -
जिल्हा मध्यवर्ती सहकारी बँका
नागरी सहकारी बँका
विविध सहकारी संस्था
दूध संघ
साखर कारखाने
कृषी व ग्रामीण विकास संस्थांचा समावेश
या सर्व संस्थांना ग्राहकांकडून थेट डिजिटल पेमेंट स्वीकारण्यासाठी MSC Bank च्या अधिकृत UPI हँडलचा वापर करता येणार आहे.
या उपक्रमामुळे सहकारी संस्थांचे व्यवहार अधिक सुलभ, जलद आणि पारदर्शक होण्यास मदत होणार आहे. विशेषतः ग्रामीण भागातील शेतकरी, सभासद आणि ग्राहकांना आधुनिक डिजिटल बँकिंग सुविधा उपलब्ध होणार आहेत.
डिजिटल पेमेंटच्या माध्यमातून व्यवहारांची नोंद अचूक राहील, रोख व्यवहारांवरील अवलंबित्व कमी होईल आणि आर्थिक व्यवस्थापन अधिक सुसूत्र होईल.
या उपक्रमामुळे महाराष्ट्रातील सहकार क्षेत्र डिजिटलदृष्ट्या अधिक सक्षम आणि स्वावलंबी होईल. डिजिटल क्रांतीच्या या काळात सहकार क्षेत्रातील संस्थांना तंत्रज्ञानाशी जोडणे ही काळाची गरज आहे. MSC Bank च्या या उपक्रमामुळे ग्रामीण अर्थव्यवस्था मजबूत होण्यास आणि सहकार व्यवस्थेवरील विश्वास अधिक दृढ होण्यास मदत होईल.
महाराष्ट्र राज्य सहकारी बँकेने सुरू केलेले स्वतःचे UPI हँडल हे केवळ तांत्रिक नवोपक्रम नसून सहकार क्षेत्रातील डिजिटल परिवर्तनाचा महत्त्वाचा टप्पा मानला जात आहे. यामुळे राज्यातील हजारो सहकारी संस्था एकाच डिजिटल प्लॅटफॉर्मवर येऊन व्यवहार अधिक जलद, सुरक्षित आणि पारदर्शक पद्धतीने करू शकतील.
