हजारोंचा दंड टाळायचा असेल तर ITR मध्ये ‘ही’ माहिती नक्की भरा

आजच्या डिजिटल युगात भारतीय गुंतवणूकदारांसाठी Apple आणि Tesla सारख्या आंतरराष्ट्रीय कंपन्यांमध्ये गुंतवणूक करणे अतिशय सोपे झाले आहे. पोर्टफोलिओमध्ये विविधता (Diversification) आणण्यासाठी परदेशी शेअर्स आकर्षक पर्याय असले तरी, त्यासोबत कर-संबंधित जबाबदाऱ्या दुर्लक्षित केल्यास मोठा आर्थिक फटका बसू शकतो.

संपूर्ण जागतिक उत्पन्न कराच्या कक्षेत

भारतीय कर कायद्यानुसार, जर एखादी व्यक्ती भारतात निवासी (Resident) असेल, तर तिचे जगभरातील उत्पन्न (Global Income) कराच्या कक्षेत येते. म्हणजेच, परदेशातून मिळालेली कमाई - जसे की डिव्हिडंड, कॅपिटल गेन - ही ITR मध्ये जाहीर करणे बंधनकारक आहे.

उदाहरणार्थ, अमेरिकेतील कंपन्या विदेशी गुंतवणूकदारांना डिव्हिडंड देताना साधारण 25% कर आधीच कापतात. अनेक गुंतवणूकदारांना वाटते की हा कर भरल्यानंतर भारतात दाखवण्याची गरज नाही - मात्र हा मोठा गैरसमज आहे.

Foreign Tax Credit (FTC) कसा मदत करतो?

तुम्हाला पूर्ण डिव्हिडंड रक्कम ITR मध्ये दाखवावी लागते. पण दुहेरी कर टाळण्यासाठी Foreign Tax Credit (FTC) चा लाभ मिळतो. यामुळे परदेशात भरलेला कर भारतातील करातून समायोजित करता येतो.

‘Schedule FA’ आणि उत्पन्न यातील गोंधळ

ITR भरताना सर्वात सामान्य चूक म्हणजे:

• फक्त Schedule FA (Foreign Assets) मध्ये गुंतवणूक दाखवणे

• पण त्या गुंतवणुकीतून मिळालेले उत्पन्न न दाखवणे

महत्त्वाचे:

• Schedule FA → फक्त मालमत्तेचा तपशील

• Income from Other Sources → डिव्हिडंड/इतर उत्पन्न

ही माहिती न दिल्यास तुमचा ITR तांत्रिकदृष्ट्या चुकीचा ठरू शकतो.

200% पर्यंत दंडाचा धोका

आज Income Tax Department India अत्याधुनिक तंत्रज्ञानाचा वापर करत आहे. भारताने अनेक देशांसोबत आर्थिक माहिती देवाणघेवाण करार केले आहेत.

जर तुमच्या ITR मधील माहिती आणि विभागाकडे असलेल्या डेटामध्ये फरक आढळला, तर:

• तपास सुरू होऊ शकतो

• ‘Under-reporting’ म्हणून प्रकरण नोंद होऊ शकते

• कराच्या रकमेवर 50% ते 200% पर्यंत दंड लागू शकतो

चूक सुधारण्याची संधी उपलब्ध

जर तुम्ही आधीच्या ITR मध्ये ही माहिती देण्यास विसरलात, तर घाबरण्याची गरज नाही.

Updated ITR सुविधा:

• मूळ ITR नंतर 24 महिन्यांच्या आत सुधारणा शक्य

• 1 वर्षाच्या आत → 25% अतिरिक्त कर

• 1–2 वर्षांत → 50% अतिरिक्त कर

गुंतवणूकदारांनी काय करावे?

1. ब्रोकरेज स्टेटमेंट आणि डिव्हिडंड रिपोर्ट जतन करा
2. Form 1099 सारखी कागदपत्रे व्यवस्थित ठेवा
3. ITR भरताना सर्व विदेशी उत्पन्न अचूक दाखवा
4. FTC चा योग्य वापर करा

परदेशी शेअर्समध्ये गुंतवणूक करणे नक्कीच फायदेशीर आहे, पण कर नियमांचे पालन करणे तितकेच महत्त्वाचे आहे. छोट्या चुका जसे की परदेशी उत्पन्न न दाखवणे मोठ्या दंडाचे कारण ठरू शकतात.

योग्य माहिती देऊन आणि नियमांचे पालन करून तुम्ही केवळ दंड टाळू शकत नाही, तर तुमची गुंतवणूक अधिक सुरक्षित आणि पारदर्शक बनवू शकता.