दीर्घकालीन गृहकर्ज घेतल्यानंतर केवळ नियमित ईएमआय भरणे पुरेसे नसते, तर वेळोवेळी कर्जाचे पुनरावलोकन करणेही तितकेच महत्त्वाचे ठरते. बदलते व्याजदर, वाढलेले उत्पन्न, सुधारलेला क्रेडिट स्कोअर किंवा अतिरिक्त आर्थिक गरजा लक्षात घेता गृहकर्ज शिल्लक हस्तांतरण (Home Loan Balance Transfer) हा कर्जदारांसाठी फायदेशीर पर्याय ठरू शकतो. योग्य वेळी घेतलेला हा निर्णय मासिक हप्त्यांचा भार कमी करतोच, पण दीर्घकालीन मोठी बचतही साधू शकतो.
गृहकर्ज शिल्लक हस्तांतरण, ज्याला गृहकर्ज पुनर्वित्तीकरण असेही म्हटले जाते, म्हणजे विद्यमान कर्जदाराकडील उर्वरित गृहकर्ज दुसऱ्या कर्जदात्याकडे हस्तांतरित करणे. नवीन कर्जदाता तुलनेने कमी व्याजदर, लवचिक परतफेड अटी किंवा अतिरिक्त टॉप-अप कर्जाची सुविधा देतो. यामुळे एकूण देय व्याज कमी होऊन कर्जदाराच्या आर्थिक नियोजनात सुलभता येते.
गृहकर्ज बदलण्यामागे सर्वात मोठे कारण म्हणजे कमी व्याजदर मिळवणे. व्याजदरात थोडीशी कपात जरी झाली तरी दीर्घकालीन कर्जात त्याचा मोठा फायदा होतो. याशिवाय, काही कर्जदार ईएमआय कमी करण्यासाठी, कर्जाचा कालावधी पुनर्संचयित करण्यासाठी किंवा घराच्या दुरुस्ती-नूतनीकरणासाठी टॉप-अप कर्ज मिळवण्यासाठीही बॅलन्स ट्रान्सफरचा पर्याय निवडतात.
व्याजदरात कपात झाल्यावर: सध्याच्या बाजारातील व्याजदर तुमच्या चालू गृहकर्जापेक्षा कमी असतील, तर हस्तांतरणामुळे लक्षणीय बचत होऊ शकते.
कर्जाच्या सुरुवातीच्या टप्प्यात: परतफेडीच्या पहिल्या काही वर्षांत ईएमआयचा मोठा हिस्सा व्याजाचा असतो. या टप्प्यावर कर्ज बदलल्यास जास्त फायदा होतो.
क्रेडिट प्रोफाइल सुधारल्यावर: तुमचा CIBIL स्कोअर आणि उत्पन्न वाढले असल्यास नवीन कर्जदाता अधिक चांगल्या अटी देऊ शकतो.
अतिरिक्त निधीची गरज असल्यास: घराशी संबंधित खर्चांसाठी टॉप-अप कर्जाची आवश्यकता असल्यास, पुनर्वित्तीकरण उपयुक्त ठरते.
बॅलन्स ट्रान्सफर फायदेशीर ठरेल की नाही, हे ठरवताना काही महत्त्वाच्या गोष्टींचा विचार करणे आवश्यक आहे. सध्याचा आणि नवीन व्याजदर यातील फरक पुरेसा असावा. तसेच, प्रक्रिया शुल्क, प्रशासकीय खर्च आणि इतर शुल्कांचा एकत्रित परिणाम तपासणे गरजेचे आहे. कर्जदात्यांचे पात्रता निकष वेगवेगळे असतात, त्यामुळे वय, उत्पन्न, नोकरीचा प्रकार, परतफेडीचा इतिहास आणि मालमत्तेची कागदपत्रे यांची पूर्तता होते का, हे आधीच पाहावे.
बॅलन्स ट्रान्सफर फायदेशीर ठरेल की नाही, हे ठरवताना काही महत्त्वाच्या गोष्टींचा विचार करणे आवश्यक आहे. सध्याचा आणि नवीन व्याजदर यातील फरक पुरेसा असावा. तसेच, प्रक्रिया शुल्क, प्रशासकीय खर्च आणि इतर शुल्कांचा एकत्रित परिणाम तपासणे गरजेचे आहे. कर्जदात्यांचे पात्रता निकष वेगवेगळे असतात, त्यामुळे वय, उत्पन्न, नोकरीचा प्रकार, परतफेडीचा इतिहास आणि मालमत्तेची कागदपत्रे यांची पूर्तता होते का, हे आधीच पाहावे.
गृहकर्ज शिल्लक हस्तांतरण हे नवीन कर्ज अर्जासारखेच मानले जाते. त्यामुळे नवीन कर्जदाता तुमचा क्रेडिट स्कोअर सखोलपणे तपासतो. उच्च क्रेडिट स्कोअरमुळे कमी व्याजदर, मोठ्या प्रमाणात टॉप-अप कर्ज आणि लवचिक परतफेड पर्याय मिळण्याची शक्यता वाढते. अर्ज करण्यापूर्वी तुमचा CIBIL स्कोअर तपासून त्यातील त्रुटी दुरुस्त करणे फायदेशीर ठरते.
गृहकर्ज शिल्लक हस्तांतरण हा दीर्घकालीन आर्थिक नियोजनाचा एक प्रभावी मार्ग आहे. कमी व्याजदर, कमी ईएमआय, अतिरिक्त निधीची सोय आणि सुधारित सेवा या सर्व बाबी योग्य वेळी घेतलेल्या निर्णयामुळे शक्य होतात. मात्र, हस्तांतरणाचा निर्णय घाईघाईने न घेता सर्व खर्च, लाभ आणि पात्रता निकषांचा सखोल विचार करूनच पुढे जाणे कर्जदाराच्या हिताचे ठरते.