नवी दिल्ली: सहकारी बँकिंग क्षेत्रातील डिजिटल सुरक्षितता आणि आर्थिक पारदर्शकता वाढवण्यासाठी केंद्र सरकारने ‘AI Shield’ उभारण्याच्या दिशेने महत्त्वपूर्ण पाऊल उचलले आहे. या पार्श्वभूमीवर सहकार सचिव Ashish Kumar Bhutani यांच्या अध्यक्षतेखाली मंगळवारी अटल अक्षय ऊर्जा भवन येथे उच्चस्तरीय आढावा बैठक पार पडली.
या बैठकीत सहकारी बँकांचे NCRP-CFCFRMS प्लॅटफॉर्मसोबत API एकीकरण जलदगतीने पूर्ण करण्यावर आणि त्यांना MuleHunter.AI या AI-आधारित फसवणूक शोध प्रणालीशी जोडण्यावर विशेष भर देण्यात आला.
‘AI Shield’ अंतर्गत सहकारी बँकांना प्रगत डिजिटल पायाभूत सुविधा आणि कृत्रिम बुद्धिमत्ता (AI) तंत्रज्ञानाचा आधार देऊन:
फसवणूक ओळखण्याची क्षमता वाढवणे
रिअल-टाइम डेटा शेअरिंग सक्षम करणे
सायबर धोके कमी करणे
ठेवीदारांचा विश्वास बळकट करणे
यावर भर देण्यात येत आहे.
या महत्त्वपूर्ण बैठकीत खालील संस्थांचे वरिष्ठ अधिकारी आणि प्रतिनिधी सहभागी झाले:
Reserve Bank of India (RBI)
National Bank for Agriculture and Rural Development (NABARD)
State Bank of India (SBI)
Indian Cyber Crime Coordination Centre (I4C)
सहकार मंत्रालय आणि इतर संबंधित विभाग
याशिवाय, सहकार सारथी प्रा. लि. आणि NUCFDC सारखे तांत्रिक व वित्तीय भागीदार देखील चर्चेत सक्रिय होते.
MuleHunter.AI ही प्रणाली संशयास्पद व्यवहार ओळखून “म्युल अकाउंट्स”वर नियंत्रण ठेवण्यास मदत करणार आहे.
यामुळे:
फसवणुकीचे लवकर निदान
व्यवहारांचे सतत निरीक्षण
आर्थिक गुन्ह्यांवर तात्काळ कारवाई
सुलभ होणार आहे.
अधिकाऱ्यांनी स्पष्ट केले की, सहकारी बँकांना फिनटेक परिसंस्थेत समाकलित केल्याने:
तांत्रिक दरी कमी होईल
कार्यक्षमता वाढेल
पारदर्शकता सुधारेल
मुख्य प्रवाहातील बँकिंग मानकांशी जुळवून घेणे सोपे होईल
सध्या वाढत्या सायबर फसवणूक आणि डिजिटल जोखमींच्या पार्श्वभूमीवर, हा उपक्रम अत्यंत महत्त्वाचा मानला जात आहे. मजबूत डिजिटल प्रणालीमुळे सहकारी बँका अधिक सुरक्षित आणि सक्षम होण्याची अपेक्षा आहे.
बैठकीच्या शेवटी:
उपक्रमाची वेळेत अंमलबजावणी
सर्व संस्थांमध्ये अधिक समन्वय
डिजिटल सुरक्षा उपायांची गती वाढवणे
यावर भर देण्यात आला.
‘AI Shield’ उपक्रमामुळे सहकारी बँकिंग क्षेत्रात मोठे डिजिटल परिवर्तन घडण्याची शक्यता आहे. यामुळे “सहकार से समृद्धी” या उद्दिष्टाला बळ मिळत असून, ठेवीदारांचे हित अधिक सुरक्षित होईल, असा विश्वास व्यक्त करण्यात येत आहे.