भारतातील बँक, म्युच्युअल फंड किंवा विमा कंपन्यांसाठी वारंवार KYC प्रक्रिया करावी लागणे ही अनेकांसाठी मोठी डोकेदुखी होती. यावर उपाय म्हणून केंद्र सरकारने Central KYC (CKYC) प्रणाली सुरू केली आहे, ज्यामुळे एकदाच KYC करून सर्वत्र वापरता येते.
CKYC (Central Know Your Customer) नंबर हा १४-अंकी युनिक ओळख क्रमांक आहे. एकदा हा नंबर मिळाला की, तुमची KYC माहिती (नाव, पत्ता, फोटो, ओळखपत्र) एका केंद्रीकृत डेटाबेसमध्ये सुरक्षित ठेवली जाते.
ही संपूर्ण प्रणाली CERSAI द्वारे व्यवस्थापित केली जाते.
“एकदा KYC करा, आणि आयुष्यभर फक्त CKYC नंबर वापरा.”
एकदा CKYC पूर्ण झाली की पुन्हा पुन्हा कागदपत्रे द्यावी लागत नाहीत.
नवीन बँक खाते, म्युच्युअल फंड किंवा विमा घेताना प्रक्रिया काही मिनिटांत पूर्ण होते.
सर्व वित्तीय संस्थांसाठी एकसमान KYC प्रणाली असल्याने फसवणूक कमी होते.
पत्ता किंवा इतर माहिती बदलल्यास एकदाच अपडेट केल्यावर सर्वत्र अपडेट होते.
तुम्ही थेट CKYC साठी ऑनलाइन अर्ज करू शकत नाही. KYC प्रक्रिया पूर्ण केल्यानंतर आपोआप तयार होतो.
बँक, म्युच्युअल फंड, NBFC किंवा स्टॉकब्रोकर
जवळपास सर्व मोठ्या वित्तीय संस्था CKYC अनुरूप आहेत
तुम्हाला खालील कागदपत्रे द्यावी लागतील:
आधार कार्ड
पॅन कार्ड
संस्था पुढील प्रक्रिया करते:
CKYC फॉर्म भरते
कागदपत्रांची पडताळणी
VKYC / प्रत्यक्ष पडताळणी / व्हिडिओद्वारे पडताळणी
माहिती CKYC पोर्टलवर अपलोड
KYC पूर्ण झाल्यानंतर काही दिवसांत
SMS किंवा Email द्वारे CKYC नंबर मिळतो
नवीन खाते उघडताना फक्त CKYC नंबर द्या
पुन्हा KYC करण्याची गरज नाही
संस्था थेट तुमची माहिती प्राप्त करते
जर तुम्हाला वाटत असेल की तुमचा CKYC आधीच झाला आहे:
KYC Registration Agency (KRA) वेबसाइटला भेट द्या
PAN नंबर टाका
DOB/इतर माहिती भरा
Captcha टाका आणि Submit करा
तुम्हाला तुमचा CKYC नंबर आणि स्टेटस दिसेल
मोबाईल नंबर KYC करताना योग्य द्या
VKYC दरम्यान स्पष्ट व्हिडिओ ठेवा
पत्ता बदलल्यास CKYC अपडेट करा
CKYC ही भारतातील आर्थिक प्रणाली अधिक सोपी, जलद आणि सुरक्षित बनवणारी मोठी पायरी आहे. एकदा CKYC नंबर मिळाल्यावर तुमचे सर्व आर्थिक व्यवहार अधिक सुलभ होतात.
आजच्या डिजिटल युगात, CKYC नंबर म्हणजे तुमची “Financial Identity” आहे.