नवी दिल्ली : सायबर गुन्हेगारीने धक्कादायक पातळी गाठल्याचे आणखी एक गंभीर उदाहरण समोर आले आहे. दक्षिण दिल्लीतील तुघलकाबाद एक्सटेंशन परिसरात राहणाऱ्या एका ८५ वर्षीय वृद्ध महिलेला तब्बल १३ कोटी रुपयांचा गंडा घालण्यात आल्याचा धक्कादायक प्रकार उघडकीस आला आहे. फसवणूक करणाऱ्यांनी स्वतःला दिल्ली पोलिस आणि कायदेशीर अधिकारी म्हणून सादर करत, तथाकथित ‘डिजिटल अटक’ या नव्या पद्धतीने महिलेला आठवड्यांपर्यंत मानसिकदृष्ट्या ओलीस ठेवले.
पोलिसांच्या माहितीनुसार, पीडित महिला कंवल मनचंदा हिला ६ नोव्हेंबर ते १२ डिसेंबर २०२५ या कालावधीत एका महिन्याहून अधिक काळ सातत्याने धमकावण्यात आले. वेगवेगळ्या मोबाईल क्रमांकांवरून येणाऱ्या व्हॉट्सॲप ऑडिओ कॉल्सद्वारे फसवणूक करणाऱ्यांनी आपण दर्यागंज पोलीस ठाण्याचे अधिकारी तसेच वकील असल्याचे भासवले. त्यांच्या म्हणण्यानुसार, महिलेविरुद्ध गंभीर आर्थिक गुन्ह्यांचा तपास सुरू असून, सहकार्य न केल्यास तात्काळ अटक आणि फौजदारी कारवाई करण्यात येईल, अशी भीती दाखवण्यात आली.
या सातत्यपूर्ण मानसिक दबावामुळे वृद्ध महिला पूर्णपणे घाबरून गेली होती. या भीतीच्या वातावरणात तिला बँक ऑफ महाराष्ट्रच्या प्रेस एन्क्लेव्ह शाखेत चार वेळा जावे लागले. तपासात समोर आले आहे की, पीडितेने आपल्या तीन वैयक्तिक बँक खात्यांमधून रक्कम काढली आणि त्यानंतर चेकद्वारे अनेक टप्प्यांत १३ कोटी रुपयांहून अधिक रक्कम हस्तांतरित केली.
दिल्ली पोलिसांनी सांगितले की, आतापर्यंत प्राथमिक तपासात या प्रकरणात मोठ्या प्रमाणात ‘म्यूल अकाउंट्स’ (खोटी किंवा भाड्याने वापरली जाणारी खाती) वापरण्यात आल्याचा संशय आहे.
फसवणूक करणाऱ्यांनी या महिलेचे आधार कार्ड आणि आयकर कार्डचे फोटो देखील मिळवले असल्याचे समोर आले आहे. त्यामुळे केवळ आर्थिक नुकसानच नव्हे, तर भविष्यात ओळख चोरी (Identity Theft) आणि इतर आर्थिक गुन्ह्यांची शक्यता निर्माण झाली आहे.
कुटुंबीयांनी पोलिसांना दिलेल्या माहितीनुसार, ही वृद्ध महिला एकटीच सर्व व्यवहार करत होती. ती इतकी घाबरलेली होती की तिला आपण फसवणुकीचा बळी ठरत आहोत, याची जाणीवच झाली नाही. सततच्या धमक्यांमुळे ती मानसिकदृष्ट्या खचली होती आणि निर्णय घेण्याच्या अवस्थेत नव्हती.
या प्रकरणी दिल्ली पोलिसांनी भारतीय न्याय संहिता (BNS) अंतर्गत फसवणूक, तोतयागिरी, गुन्हेगारी धमकी आणि गुन्हेगारी कट या गंभीर कलमांखाली एफआयआर दाखल केला आहे. सायबर क्राईम आणि आर्थिक गुन्हे शाखेची पथके संयुक्तपणे तपास करत असून, कॉल डेटा रेकॉर्ड, बँक व्यवहार आणि डिजिटल ट्रेलच्या आधारे आरोपींपर्यंत पोहोचण्याचा प्रयत्न सुरू आहे.
पोलीस अधिकाऱ्यांच्या मते, ‘डिजिटल अटक’ ही सायबर गुन्हेगारांची नवी युक्ती आहे. यात पीडित व्यक्तीला व्हिडिओ किंवा ऑडिओ कॉलवरून सतत संपर्कात ठेवून, कायदेशीर कारवाईची भीती दाखवली जाते आणि बाहेरील कुणाशी बोलू नये, असे सांगून मानसिकदृष्ट्या अलग ठेवले जाते.
दिल्ली पोलिसांनी नागरिकांना आवाहन केले आहे की,
पोलिस किंवा सरकारी अधिकारी व्हॉट्सॲपवरून अटक करण्याची धमकी देत नाहीत,
कोणत्याही संशयास्पद कॉलवर तात्काळ कुटुंबीयांशी किंवा पोलिसांशी संपर्क साधावा,
वैयक्तिक कागदपत्रे आणि बँक तपशील कोणालाही पाठवू नयेत.
ही घटना विशेषतः ज्येष्ठ नागरिकांसाठी गंभीर इशारा ठरत असून, सायबर फसवणूक रोखण्यासाठी जागरूकतेची नितांत गरज अधोरेखित करते.
