क्रेडिट कार्डची ड्यू डेट चुकली? काळजी नको वाचा रिझर्व्ह बँकेचा नवा नियम

मुंबई: क्रेडिट कार्ड वापरणाऱ्या करोडो ग्राहकांसाठी रिझर्व्ह बँक ऑफ इंडियाने (RBI) एक अत्यंत दिलासादायक आणि मोठा निर्णय घेतला आहे. अनेकदा क्रेडिट कार्डचे बिल भरण्यास केवळ एक किंवा दोन दिवस उशीर झाला, तरी बँकांकडून ग्राहकांवर भरमसाठ लेट पेमेंट चार्जेस (Late Payment Charges) वसूल केले जातात. पण आता रिझर्व्ह बँकेच्या नवीन नियमांमुळे बँकांच्या या मनमानी कारभाराला चाप बसणार आहे.

नवीन नियमांनुसार, बिल भरण्याची तारीख (Due Date) चुकली तरी ग्राहकांना लगेच दंड भरावा लागणार नाही. रिझर्व्ह बँकेने बँकांसाठी नवीन मार्गदर्शक तत्त्वे जारी केली असून, यामध्ये ग्राहकांना मोठा दिलासा देण्यात आला आहे.

१. काय आहे नवीन नियम? (मिळणार ३ दिवसांचा 'ग्रेस पिरीयड')

नवीन नियमांनुसार, आता ड्यू डेट निघून गेल्यानंतर लगेचच लेट पेमेंट चार्ज आकारता येणार नाही. बँकांना ग्राहकांना ३ दिवसांचा अतिरिक्त ग्रेस पिरीयड (Grace Period) देणे आता बंधनकारक असणार आहे.

• उदाहरणासह समजून घ्या: समजा तुमच्या क्रेडिट कार्ड बिलाची ड्यू डेट महिन्याची ५ तारीख असेल, तर तुम्ही ८ तारखेपर्यंत कोणतीही लेट फी न देता तुमचे बिल भरू शकता. या ३ दिवसांच्या कालावधीत बँक तुमच्याकडून कोणताही अतिरिक्त दंड वसूल करू शकत नाही.

२. लेट फी आता फक्त 'थकबाकीवरच' आकारली जाणार

अनेकदा बँका संपूर्ण बिलाच्या रकमेवर लेट फी आणि व्याज आकारतात. परंतु, रिझर्व्ह बँकेच्या नवीन सूचनेनुसार आता बँकांना केवळ थकबाकी असलेल्या रकमेवरच (Unpaid Amount) लेट फी आकारता येईल, संपूर्ण बिलावर नाही. यामुळे ग्राहकांवरील व्याजाचा आणि दंडाचा अतिरिक्त आर्थिक बोजा मोठ्या प्रमाणात कमी होणार आहे.

३. क्रेडिट स्कोअरवर (CIBIL Score) काय परिणाम होणार?

क्रेडिट कार्डचे बिल वेळेत न भरल्यास त्याचा थेट परिणाम सिबिल किंवा क्रेडिट स्कोअरवर होतो. मात्र, या नवीन नियमामुळे क्रेडिट स्कोअर खराब होण्यापासूनही दिलासा मिळाला आहे:

• ड्यू डेटनंतर दिलेला ३ दिवसांचा ग्रेस पिरीयड संपल्यानंतरच तुमचे खाते 'Past Due' मानले जाईल.

• म्हणजेच, जर तुम्ही या ३ दिवसांच्या अतिरिक्त काळात बिल भरले, तर तुमच्या क्रेडिट स्कोअरवर कोणताही नकारात्मक परिणाम होणार नाही. ३ दिवसांनंतरही बिल न भरल्यास मात्र क्रेडिट स्कोअर खराब होऊ शकतो.

४. अटींमध्ये बदल करायचा असल्यास बँकांना १ महिना आधी द्यावी लागणार पूर्वसूचना

बँका अनेकदा त्यांचे नियम किंवा लेट फीचे चार्जेस अचानक बदलतात, ज्यामुळे ग्राहकांचे आर्थिक गणित बिघडते. आता आरबीआयने यावरही निर्बंध आणले आहेत. बँकांनी लेट फी किंवा क्रेडिट कार्डच्या इतर अटींमध्ये कोणताही बदल केल्यास, ग्राहकांना किमान एक महिना आधी त्याची लेखी किंवा डिजिटल माध्यमातून माहिती देणे बंधनकारक असेल. यामुळे ग्राहकांना आपले आर्थिक नियोजन करणे सोपे जाईल.

ग्राहकांसाठी महत्त्वाची टीप:

रिझर्व्ह बँकेने हा निर्णय तातडीने उद्भवणाऱ्या अडचणी लक्षात घेऊन ग्राहकांच्या सोयीसाठी घेतला असला, तरी वेळेवर बिल भरणे हाच सर्वात सुरक्षित आणि सर्वोत्तम पर्याय आहे. वेळेत पेमेंट केल्याने व्याज, लेट फी आणि भविष्यातील क्रेडिट स्कोअरवरील संभाव्य धोके पूर्णपणे टाळता येतात.

अशाच नवनवीन आर्थिक आणि बँकिंग क्षेत्रातील महत्त्वाच्या अपडेट्ससाठी आमच्या न्यूज पोर्टलला फॉलो करायला विसरू नका!