नवी दिल्ली: केंद्रीय अप्रत्यक्ष कर व सीमा शुल्क मंडळाने (Central Board of Indirect Taxes and Customs) आयात-निर्यात क्षेत्रासाठी महत्त्वाचा निर्णय घेतला आहे. ICEGATE या सीमाशुल्काच्या अधिकृत डिजिटल पोर्टलवर आता UPI, डेबिट कार्ड आणि क्रेडिट कार्डद्वारे शुल्क भरण्याची सुविधा सुरू करण्यात आली आहे.
आतापर्यंत सीमाशुल्क भरण्यासाठी निवडक बँका, नेट बँकिंग किंवा NEFT/RTGS यांसारख्या पारंपरिक पद्धतींवर अवलंबून राहावे लागत होते. मात्र, नव्या बदलामुळे ‘पेमेंट एग्रीगेटर’ प्रणालीचा समावेश करण्यात आला असून, त्यामुळे विविध डिजिटल पेमेंट पर्याय उपलब्ध झाले आहेत.
‘पेमेंट एग्रीगेटर’ म्हणजे एक अशी प्रणाली जी विविध पेमेंट पर्याय (UPI, कार्ड, वॉलेट) एकाच प्लॅटफॉर्मवर उपलब्ध करून देते.
यामुळे:
अनेक बँकांशी वेगळे कनेक्शन ठेवण्याची गरज नाही
एकाच इंटरफेसमधून पेमेंट पूर्ण होते
ट्रान्झॅक्शन जलद आणि सुरक्षित होते
ICEGATE हे पोर्टल आयात-निर्यात संबंधित सर्व प्रक्रिया एकाच ठिकाणी पार पाडण्यासाठी उपयोगी ठरते. यात कागदपत्रे सादर करणे, मंजुरीची स्थिती पाहणे आणि शुल्क भरणे यांचा समावेश आहे.
या नव्या सुविधेमुळे व्यवसायांना आता कोणत्याही विशिष्ट बँकेवर अवलंबून राहावे लागणार नाही. UPI आणि कार्ड पेमेंटमुळे व्यवहार अधिक वेगाने आणि सोप्या पद्धतीने पूर्ण होऊ शकतील. विशेषतः लहान आणि मध्यम उद्योगांसाठी (MSME) ही सुविधा अधिक फायदेशीर ठरणार आहे, कारण UPI व्यवहारांचा खर्च कमी असतो.
तज्ञांच्या मते, या निर्णयामुळे वेळेची बचत होईल, पेमेंट प्रक्रियेत पारदर्शकता वाढेल आणि सीमाशुल्क मंजुरीची गती सुधारेल. सरकारच्या डिजिटलीकरण धोरणाशी सुसंगत असा हा उपक्रम असून, ‘Ease of Doing Business’ वाढवण्याच्या दिशेने हे महत्त्वाचे पाऊल मानले जात आहे.
