जागतिक आर्थिक मंचाच्या ताज्या सर्वेक्षणानुसार, २०२६ हे वर्ष जागतिक अर्थव्यवस्थेसाठी आव्हानात्मक ठरू शकते. गेल्या वर्षीच्या तुलनेत अर्थतज्ज्ञांचा आत्मविश्वास किंचित वाढला असला तरी, अर्ध्याहून अधिक आघाडीच्या अर्थतज्ज्ञांना असा अंदाज आहे की येत्या काही महिन्यांत जागतिक अर्थव्यवस्था कमकुवत होऊ शकते.
सर्वेक्षणात असे दिसून आले आहे की ५३% अर्थतज्ज्ञांना जागतिक आर्थिक परिस्थिती मंदावण्याची अपेक्षा आहे, तर २८% लोकांना कोणताही बदल होणार नाही आणि १९% अर्थतज्ज्ञांना मजबूत वाढ होण्याची अपेक्षा आहे. अहवालात म्हटले आहे की, "जागतिक अर्थव्यवस्थेची शक्यता गेल्या वर्षीच्या तुलनेत सुधारित असली तरी पुढील वर्षात नकारात्मकतेकडे झुकण्याची शक्यता आहे."
अर्थतज्ज्ञांचे म्हणणे आहे की, कर्जाची पातळी वाढणे, मालमत्तेच्या किमतींचा उफाळ आणि सतत सुरू असलेले भू-राजकीय तणाव या सर्व घटकांनी जागतिक अर्थव्यवस्थेवर दबाव वाढवला आहे. हे जोखमी व्यापार, गुंतवणूक आणि पुरवठा साखळींवर थेट परिणाम करू शकतात.
तरीही, वित्तीय बाजारपेठा काही प्रमाणात मजबूत राहिल्या आहेत, विशेषतः युनायटेड स्टेट्समध्ये, जिथे एआयशी संबंधित स्टॉक्समध्ये वाढ झाली आहे. काही अर्थशास्त्रज्ञांना चिंता आहे की या उच्च मूल्यांकन टिकू शकेल का, तर काही म्हणतात की आजच्या आघाडीच्या तंत्रज्ञान कंपन्या भूतकाळाच्या बाजारातील क्रॅशपेक्षा अधिक मजबुतीने उभ्या आहेत.
गुंतवणूकदार अनिश्चिततेपासून संरक्षण शोधत असल्यामुळे पारंपारिक सुरक्षित मालमत्तांमध्ये रस वाढला आहे. सोनं ही यापैकी एक लोकप्रिय पर्याय ठरत आहे, कारण ती आर्थिक अस्थिरतेपासून संरक्षण प्रदान करते.
जागतिक स्तरावर सरकारी आणि खाजगी कर्ज सतत वाढत आहे, ज्यामुळे धोरणकर्त्यांसमोर कठीण निर्णय येत आहेत. अहवालात म्हटले आहे की, संरक्षण, डिजिटल पायाभूत सुविधा आणि ऊर्जा क्षेत्रातील खर्च वाढवण्याची अपेक्षा आहे, तर शिक्षण, सामाजिक सुरक्षा आणि पर्यावरणीय कार्यक्रमांसारख्या क्षेत्रांवर बजेट दबाव येऊ शकतो.
देश आता महत्त्वाच्या संसाधने आणि तंत्रज्ञान सुरक्षित करण्यासाठी प्रादेशिक आणि द्विपक्षीय व्यापार करारांकडे अधिक लक्ष देत आहेत. यामुळे काही देशांना फायदा होऊ शकतो, तर काहींना संरक्षणवादी उपाय आणि धोरणात्मक अनिश्चिततेचा सामना करावा लागू शकतो.
कृत्रिम बुद्धिमत्ता (AI) ही जागतिक अर्थव्यवस्थेसाठी एक मोठी संधी आणि एक आव्हान आहे. अर्थतज्ज्ञांचा अंदाज आहे की, AI उत्पादनक्षमता वाढवेल, पण त्याचे फायदे सर्वांमध्ये समान प्रमाणात वाटले जाणार नाहीत.
प्रगत अर्थव्यवस्था आणि मोठ्या कंपन्या AI स्वीकारण्यात वेगवान आहेत.
लहान व्यवसाय आणि विकसनशील प्रदेश मागे पडण्याची शक्यता आहे.
नोकऱ्यांवर होणारा परिणाम अजून अनिश्चित राहणार आहे.
२०२६ हे वर्ष जागतिक अर्थव्यवस्थेसाठी जोखमी आणि संधींचे मिश्रण घेऊन येणार आहे. कर्जाची वाढ, भू-राजकीय तणाव, बदलते व्यापार संबंध आणि AI चा प्रभाव या सर्व घटकांच्या एकत्रित परिणामामुळे जागतिक आर्थिक परिस्थिती अनिश्चित राहणार आहे.
तरीही, मार्केटमध्ये काही मजबुती आहे आणि एआय तसेच तंत्रज्ञान क्षेत्रांमुळे गुंतवणूक आणि विकासाच्या संधी देखील उपलब्ध आहेत. जागतिक सरकार, धोरणकर्ते आणि व्यवसायांसाठी हे एक काळजीपूर्वक नियोजन आणि सतर्कता आवश्यक असलेले वर्ष ठरणार आहे.
