बँकांना पैशांची चणचण; रिझर्व्ह बँकेचा ८१ हजार कोटींचा मोठा बूस्टर

मुंबई : बँकिंग व्यवस्थेत निर्माण झालेली तात्पुरती पैशांची टंचाई दूर करण्यासाठी Reserve Bank of India ने मोठा दिलासा दिला आहे. शुक्रवारी रिझर्व्ह बँकेने ३ दिवसांच्या व्हेरिएबल रेट रेपो (VRR) लिलावाद्वारे तब्बल ८१,५९० कोटी रुपयांची रोकड बँकिंग व्यवस्थेत उपलब्ध करून दिली.

गेल्या दोन दिवसांत बँकिंग प्रणालीतील अतिरिक्त तरलता (लिक्विडिटी) मोठ्या प्रमाणात घटली होती. दीड लाख कोटी रुपयांपेक्षा अधिक असलेली अतिरिक्त रोकड थेट ५८,८७६ कोटी रुपयांवर आली. परिणामी, बँकांना अल्पकालीन व्यवहारांसाठी निधी उभारण्यात अडचणी निर्माण झाल्या होत्या.

कॉल मनी दरात वाढ; बँकांची चिंता वाढली

रोकड टंचाईमुळे रात्रीच्या व्यवहारांसाठी वापरल्या जाणाऱ्या ‘कॉल मनी’ बाजारातील व्याजदरात अचानक वाढ झाली. यामुळे बँकांवरील आर्थिक ताण वाढण्याची शक्यता निर्माण झाली होती. परिस्थितीची गंभीरता लक्षात घेऊन आरबीआयने तातडीने हस्तक्षेप करत ५.२६ टक्के कट-ऑफ दराने निधी उपलब्ध करून दिला.

रिझर्व्ह बँकेने या लिलावासाठी १ लाख कोटी रुपयांची मर्यादा ठेवली होती. मात्र, बँकांनी त्यापैकी ८१,५९० कोटी रुपयांचा निधी उचलला. या निर्णयामुळे बँकांना अल्पकालीन निधी उपलब्ध होऊन बाजारातील तणाव काही प्रमाणात कमी होण्यास मदत होणार आहे.

आणखी लिलावाची शक्यता

बाजारातील तरलतेची स्थिती पुढील काही दिवसांतही तणावपूर्ण राहिल्यास आरबीआयकडून अशाच प्रकारचा आणखी एक व्हेरिएबल रेट रेपो लिलाव जाहीर केला जाऊ शकतो, असा अंदाज बँकिंग तज्ज्ञांनी व्यक्त केला आहे. आर्थिक व्यवहार सुरळीत ठेवण्यासाठी आणि व्याजदरांवरील दबाव कमी करण्यासाठी आरबीआय परिस्थितीवर बारकाईने लक्ष ठेवून असल्याचे मानले जात आहे.