अनेक कर्जांचे एकत्रीकरण फायदेशीर की तोट्याचे?

अनेक वैयक्तिक कर्जांचे मासिक हप्ते (EMI) भरताना त्रास होत असेल, तर सर्व कर्जे एकत्र करून एकच कर्ज घेण्याचा (Loan Consolidation) पर्याय अनेकजण निवडतात. एकच कर्ज, एकच EMI आणि एकच परतफेडीची तारीख यामुळे आर्थिक व्यवस्थापन निश्चितच सोपे होते. मात्र, केवळ सोयीसाठी कर्ज एकत्र करणे नेहमीच फायदेशीर ठरेल असे नाही.

कर्ज एकत्रीकरणाचा निर्णय घेण्यापूर्वी व्याजदर, एकूण परतफेडीची रक्कम, प्रक्रिया शुल्क, मुदतपूर्व परतफेड शुल्क आणि कर्जाचा कालावधी यांचा बारकाईने विचार करणे आवश्यक आहे.

व्याजदर हा सर्वात महत्त्वाचा मुद्दा

नवीन कर्जाचा व्याजदर सध्या सुरू असलेल्या कर्जांपेक्षा लक्षणीय कमी असेल, तर कर्ज एकत्रीकरणामुळे एकूण व्याजाचा खर्च कमी होऊ शकतो. मात्र, व्याजदरातील फरक फारसा नसल्यास प्रक्रिया शुल्क, कागदपत्र शुल्क आणि इतर खर्चामुळे अपेक्षित बचत होणार नाही.

कमी EMI म्हणजे नेहमीच फायदा नाही

कर्ज एकत्रीकरणामध्ये अनेकदा कर्जाचा कालावधी वाढवला जातो. त्यामुळे मासिक EMI कमी होतो आणि रोख प्रवाह (Cash Flow) सुधारतो. मात्र, कालावधी वाढल्याने दीर्घकाळ व्याज भरावे लागते आणि शेवटी एकूण परतफेडीची रक्कम वाढू शकते.

कर्ज एकत्र करण्यामागील कारण तपासा

जर तुमचे उद्दिष्ट फक्त अनेक EMI ऐवजी एकच EMI ठेवण्याचे असेल, तर कर्ज एकत्रीकरण उपयुक्त ठरू शकते. पण आर्थिक अडचणींमुळे EMI भरणेच कठीण जात असेल, तर केवळ कर्ज एकत्र केल्याने मूळ समस्या सुटणार नाही.

चांगला क्रेडिट स्कोअर ठरू शकतो फायदेशीर

पूर्वीच्या कर्जानंतर तुमचा क्रेडिट स्कोअर सुधारला असेल, तर नवीन कर्ज कमी व्याजदरात मिळण्याची शक्यता वाढते. मात्र, क्रेडिट प्रोफाइल कमकुवत झाल्यास कर्जदाता अधिक चांगल्या अटी देईलच असे नाही.

मुदतपूर्व परतफेड शुल्क तपासा

सध्याचे कर्ज मुदतीपूर्वी बंद करताना काही बँका किंवा वित्तीय संस्था Prepayment Charges आकारतात. हे शुल्क कर्ज एकत्रीकरणातून होणारा आर्थिक फायदा कमी करू शकते. त्यामुळे अंतिम निर्णय घेण्यापूर्वी सर्व शुल्कांची तुलना करणे आवश्यक आहे.

पुन्हा कर्ज घेण्याची चूक टाळा

अनेक कर्जदार कमी EMI मिळाल्यानंतर मासिक खर्चात मोकळीक मिळाल्याचे समजून पुन्हा नवीन कर्ज घेतात. परिणामी, एकत्रित कर्जासोबतच नवीन कर्जाचा भारही वाढतो आणि आर्थिक परिस्थिती आणखी बिघडू शकते.