- Home
- ताज्या बातम्या
- अर्थ वार्ता
- साक्षरता अभियान
- तंत्रज्ञान
- नोकरीची संधी
- यशोगाथा
- Youtube
- कार्यक्रम व वेबिनार
- ई मासिकई मासिक
- परिपत्रक
घर, वाहन, उच्च शिक्षण किंवा इतर वैयक्तिक गरजा पूर्ण करण्यासाठी आजकाल कर्ज (Loan) घेणे ही एक अत्यंत सामान्य आणि सोयीची गोष्ट झाली आहे. बँका आणि वित्तीय संस्थांकडूनही ग्राहकांना विविध प्रकारच्या कर्ज योजनांचे पर्याय उपलब्ध करून दिले जातात. मात्र, कर्ज घेताना बहुतांश ग्राहकांकडून एक मोठी चूक होते, ती म्हणजे फक्त मासिक हप्ता (EMI) किती आहे, हे पाहणे.
आपल्या मासिक बजेटमध्ये EMI बसतोय ना? हे पाहून अनेकजण डोळे झाकून कर्जाच्या करारावर स्वाक्षरी करतात. परंतु, केवळ EMI चा आकडा पाहून घेतलेला हा घाईघाईचा निर्णय भविष्यात तुमच्यावर प्रचंड आर्थिक ताण आणू शकतो, असा इशारा बँकिंग क्षेत्रातील तज्ज्ञांनी दिला आहे.
अनेकांना असे वाटते की कमी EMI म्हणजे फायद्याचा व्यवहार. पण वित्तीय गणितानुसार, कमी EMI चा सरळ आणि सोपा अर्थ असा होतो की, तुमच्या कर्जाचा कालावधी (Tenure) मोठा आहे. कर्जाचा कालावधी जितका मोठा असेल, तितका व्याजाचा चक्रवाढ बोजा तुमच्यावर वाढत जातो. परिणामी, कर्जाची मूळ रक्कम आणि तुम्ही प्रत्यक्ष केलेली परतफेड यात मोठी तफावत निर्माण होते.
म्हणूनच, कर्ज घेताना केवळ 'EMI' न पाहता खालील ४ सुवर्णनियमांचे पालन करणे अत्यंत गरजेचे आहे:
कर्ज घेताना सर्वात पहिला आणि महत्त्वाचा नियम म्हणजे स्वतःची आर्थिक क्षमता ओळखणे. बँका तुमच्या पात्रतेनुसार जास्त रकमेचे कर्ज मंजूर करण्यास तयार असू शकतात, कारण त्यामागे त्यांचा व्यवसाय असतो. परंतु, केवळ बँक जास्त कर्ज देतेय म्हणून मोठी रक्कम उचलणे शहाणपणाचे नाही. आपल्या सर्व कर्जांचे मिळून होणारे एकूण ईएमआय हे मासिक उत्पन्नाच्या एका ठरावीक आणि मर्यादित हिश्श्यापेक्षा (साधारणपणे ३० ते ४० टक्क्यांपेक्षा) जास्त नसावेत.
कर्जाचा कालावधी जितका जास्त, तितकी व्याजाची रक्कम मोठी. दीर्घकालीन कर्जामध्ये ग्राहक मूळ रकमेपेक्षा कितीतरी पटीने जास्त रक्कम केवळ व्याज म्हणून बँकेला चुकती करतो. त्यामुळे, जर तुमचे मासिक उत्पन्न परवानगी देत असेल, तर थोडा जास्त ईएमआय स्वीकारून 'कमी कालावधी' (Shorter Tenure) निवडणे हा नेहमीच फायदेशीर आणि हुशारीचा पर्याय ठरतो. यामुळे तुम्ही कर्जातून लवकर मुक्त होता.
अनेकदा ग्राहक विविध बँकांच्या आकर्षक जाहिराती आणि त्यातील कमी व्याजदर पाहून भुलतात. परंतु, केवळ जाहिरातींमधील व्याजदरांची तुलना करणे पुरेसे नाही. कर्ज घेताना त्यासोबत जोडलेले इतर छुपे खर्च बारकाईने तपासले पाहिजेत. यामध्ये प्रोसेसिंग फी (Processing Fee), प्रीपेमेंट चार्जेस (Prepayment Charges), आणि लेट पेमेंट पेनल्टी (Late Payment Penalty) यांसारख्या अटी व शर्ती आधीच नीट समजून घेतल्या पाहिजेत, जेणेकरून नंतर पश्चात्ताप करण्याची वेळ येत नाही.
कर्जाच्या ओझ्यातून लवकर सुटका करून घेण्यासाठी नेहमी एखाद्या मोठ्या रकमेची, इन्क्रिमेंटची किंवा बोनसची वाट पाहत बसू नका. वित्तीय नियोजनानुसार, जेव्हा कधी तुमच्याकडे अतिरिक्त पैसे किंवा लहान-सहान बचत उपलब्ध असेल, तेव्हा वेळोवेळी मुद्दलावर छोटी-छोटी 'प्री-पेमेंट' करत राहा. या छोट्या वाटणाऱ्या रकमेमुळे तुमच्या कर्जाचे मुद्दल (Principal Amount) वेगाने कमी होते आणि पर्यायाने भविष्यात लागणारे व्याजही मोठ्या प्रमाणात वाचते.
