रिझर्व्ह बँक लोकपाल कार्यालय व यड्राव बँकेचा संयुक्त 'वित्तीय साक्षरता' उपक्रम उत्साहात संपन्न

जयसिंगपूर: सध्याच्या आधुनिक युगात डिजिटल बँकिंगचा वापर वेगाने वाढत असतानाच, दुसरीकडे ऑनलाइन फसवणुकीचे (Cyber Fraud) प्रमाणही वाढत आहे. या पार्श्वभूमीवर ग्राहकांमध्ये आर्थिक साक्षरता निर्माण करणे आणि सुरक्षित व्यवहारांची माहिती देणे अत्यंत गरजेचे बनले आहे. याच उद्देशाने रिझर्व्ह बँक ऑफ इंडिया (RBI), लोकपाल कार्यालय (मुंबई) आणि यड्राव को-ऑपरेटिव्ह बँक लि. यड्राव यांच्या संयुक्त विद्यमाने जयसिंगपूर येथील सहकार महर्षी शामराव पाटील यड्रावकर नाट्यगृहात भव्य ‘वित्तीय जागरूकता व साक्षरता कार्यक्रम’ अत्यंत उत्साहात पार पडला.

या कार्यक्रमास जयसिंगपूरचे नगराध्यक्ष संजय पाटील यड्रावकर हे प्रमुख पाहुणे म्हणून उपस्थित होते. कार्यक्रमासाठी कोल्हापूर, सांगली आणि सातारा या तीन जिल्ह्यांतील विविध बँकांचे अधिकारी, कर्मचारी आणि ग्राहक मोठ्या संख्येने उपस्थित होते.

बँकिंग तज्ज्ञांचे महत्त्वाचे मार्गदर्शन व मुख्य मुद्दे:

१. वित्तीय साक्षरता आणि ग्राहकांचे हक्क:

कार्यक्रमप्रसंगी प्रास्ताविक करताना रिझर्व्ह बँक ऑफ इंडिया (मुंबई) चे लायझनिंग अधिकारी आकाश काबरा यांनी वित्तीय साक्षरतेचे महत्त्व विशद केले. डिजिटल युगात प्रत्येक ग्राहकाला सुरक्षित बँकिंग पद्धतींची माहिती असणे आणि स्वतःच्या अधिकारांप्रती जागृत राहणे अत्यंत आवश्यक असल्याचे त्यांनी स्पष्ट केले.

२. रिझर्व्ह बँक एकात्मिक लोकपाल योजना (RBI Integrated Ombudsman Scheme):

रिझर्व्ह बँक मुंबईचे सहाय्यक महाप्रबंधक रवींद्र वाकडे यांनी दृकश्राव्य (Audio-Visual) माध्यमाद्वारे 'रिझर्व्ह बँक एकात्मिक लोकपाल योजने'ची सविस्तर माहिती दिली. बँकिंग सेवांबाबत काही त्रुटी किंवा तक्रारी असल्यास:

• ऑनलाइन पद्धतीने तक्रार कशी नोंदवावी?

• बँकिंग तक्रार निवारण यंत्रणा कशी कार्य करते?

• ग्राहकांना तक्रार निवारणासाठी रिझर्व्ह बँकेकडून कोणत्या मोफत सुविधा उपलब्ध आहेत?

  या सर्व बाबींवर त्यांनी मार्गदर्शन केले.

३. सायबर सुरक्षा व फसवणूक टाळण्याचे उपाय:

• बँक ऑफ महाराष्ट्र (कोल्हापूर): क्षेत्रीय प्रबंधक ऋष सोरंग यांनी डिजिटल व्यवहारांमधील फसवणूक टाळण्यासाठी घ्यावयाची काळजी, ओटीपी (OTP) व पिनची गुप्तता आणि सायबर गुन्ह्यांच्या वेळी तातडीने करायची तक्रार निवारण प्रक्रिया याबाबत माहिती दिली.

• बँक ऑफ इंडिया (कोल्हापूर): क्षेत्रीय प्रबंधक विशाल कुमार सिंग यांनी सुरक्षित डिजिटल व्यवहार आणि ग्राहकांच्या जागरूकतेवर भर दिला.

४. सरकारी योजना व स्थानिक बँकांचे योगदान:

• जिल्हा अग्रणी बँक (Lead Bank): शासनाच्या विविध वित्तीय समावेशन (Financial Inclusion) आणि सामाजिक सुरक्षा योजनांची सविस्तर माहिती दिली.

• यड्राव बँक: मुख्य कार्यकारी अधिकारी श्रीशैल नायकुडे यांनी प्रत्यक्ष व्यवहारात ऑनलाइन फसवणूक टाळण्यासाठी आवश्यक खबरदारी, सायबर गुन्ह्यांची तक्रार नोंदवण्याची प्रक्रिया आणि डिजिटल सुरक्षा यावर सविस्तर मार्गदर्शन केले.

या कार्यक्रमाचे सूत्रसंचालन श्री. घोटणे यांनी अत्यंत अभ्यासपूर्ण रीतीने केले, तर उपस्थितांचे आभार श्री. विनोद राऊत यांनी मानले.

कार्यक्रमाच्या यशस्वी आयोजनासाठी यड्राव सहकारी बँकेसह परिसरातील विविध बँकांच्या अधिकारी व कर्मचाऱ्यांनी विशेष योगदान दिले. या प्रसंगी कोल्हापूर, सांगली आणि सातारा या तिन्ही जिल्ह्यांतील बँकांचे अधिकारी, कर्मचारी आणि ग्राहक वर्ग मोठ्या संख्येने उपस्थित होता.

बँकिंग व्यवहार आता मोबाईलच्या एका क्लिकवर उपलब्ध झाले असले, तरी थोडासा निष्काळजीपणा मोठे आर्थिक नुकसान करू शकतो. रिझर्व्ह बँक आणि यड्राव बँकेचा हा संयुक्त उपक्रम ग्राहकांना सायबर गुन्ह्यांपासून सावध करण्यासाठी अत्यंत वेळोचित आणि कौतुकास्पद पाऊल ठरले आहे.