परदेशी गुंतवणूकदारांकडून (FPI) भारतीय शेअर बाजारातून मोठ्या प्रमाणावर पैसा बाहेर काढला जात असतानाही, देशांतर्गत संस्थात्मक गुंतवणूकदारांनी बाजाराला आधार दिला आहे. जानेवारीमध्ये FPIs ने जवळपास ₹36,000 कोटींची विक्री केली होती. मात्र, फेब्रुवारीमध्ये पुन्हा सकारात्मक वातावरण निर्माण होत असून आतापर्यंत ₹15,000 कोटींपेक्षा अधिक गुंतवणूक भारतीय शेअर्समध्ये करण्यात आली आहे.भारतामध्ये प्रथमच असा ऐतिहासिक टप्पा नोंदवला गेला आहे की जानेवारी महिन्यात गोल्ड एक्सचेंज ट्रेडेड फंड्स (Gold ETFs) मधील गुंतवणूक ही इक्विटी म्युच्युअल फंडांमधील गुंतवणुकीपेक्षा जास्त ठरली आहे. असोसिएशन ऑफ म्युच्युअल फंड्स इन इंडिया (AMFI) कडून जाहीर करण्यात आलेल्या आकडेवारीनुसार, जानेवारी 2026 मध्ये गुंतवणूकदारांनी मोठ्या प्रमाणावर सोन्याकडे मोर्चा वळवला असून सुरक्षित गुंतवणूक (Safe Haven Investment) म्हणून सोन्यावरील विश्वास अधिक दृढ होत असल्याचे स्पष्ट झाले आहे.
AMFI च्या माहितीनुसार, डिसेंबर 2025 च्या तुलनेत जानेवारी 2026 मध्ये गोल्ड ETFs मधील गुंतवणूक दुप्पटपेक्षा अधिक वाढून थेट ₹24,040 कोटींच्या विक्रमी पातळीवर पोहोचली आहे. सलग तिसऱ्या महिन्यात ही वाढ नोंदवली गेली असून सोन्याच्या किमती आणखी वाढतील या अपेक्षेने गुंतवणूकदारांनी मोठ्या प्रमाणावर गुंतवणूक केल्याचे चित्र दिसत आहे. जागतिक पातळीवरील आर्थिक अस्थिरता, अमेरिकन डॉलरची कमजोरी, मध्यवर्ती बँकांकडून होत असलेली मोठ्या प्रमाणातील सोन्याची खरेदी, तसेच भू-राजकीय तणाव यामुळे गेल्या एका वर्षात सोन्याच्या किमती जवळपास दुप्पट झाल्या आहेत.
चांदीच्या (Silver) ETF मध्येही मोठ्या प्रमाणावर गुंतवणूक वाढलेली दिसून आली आहे. जानेवारीमध्ये सिल्व्हर ETFs मध्ये ₹9,463 कोटींची निव्वळ गुंतवणूक झाली असून या फंडांचे एकूण व्यवस्थापनाखालील भांडवल (AUM) ₹1.17 लाख कोटींवर पोहोचले आहे. तर गोल्ड ETFs चे एकूण AUM ₹1.84 लाख कोटींवर गेले आहे, जे या क्षेत्रातील वाढता विश्वास अधोरेखित करते.
याउलट, इक्विटी-आधारित म्युच्युअल फंडांमधील गुंतवणूक सलग तिसऱ्या महिन्यात घटली आहे. जानेवारीमध्ये इक्विटी फंडांमध्ये येणारी निव्वळ गुंतवणूक 14 टक्क्यांनी घटून ₹24,029 कोटींवर आली. यामागे शेअर बाजारातील मंदीचे वातावरण कारणीभूत असल्याचे मानले जात आहे. जानेवारी महिन्यात निफ्टी 50 निर्देशांक सुमारे 3 टक्क्यांनी घसरला होता. त्यामुळे अनेक गुंतवणूकदारांनी इक्विटीमधील गुंतवणूक कमी करून गोल्ड ETFs कडे आपला पैसा वळवला आहे.
जानेवारी 2025 च्या तुलनेत गोल्ड ETFs मधील गुंतवणूक तब्बल सात पट वाढलेली असून, इक्विटी फंडांमधील गुंतवणूक मात्र 39 टक्क्यांनी घटलेली आहे. मोठ्या व मध्यम भांडवली (Large & Mid Cap), मिड कॅप, स्मॉल कॅप आणि फ्लेक्सी कॅप फंडांमध्ये 20 टक्क्यांपेक्षा अधिक घट दिसून आली आहे. मात्र, लार्ज कॅप फंडांमध्ये अपवादात्मक वाढ झाली असून त्यामध्ये 28 टक्क्यांची वाढ होऊन गुंतवणूक ₹2,005 कोटींवर पोहोचली आहे.
आदित्य बिर्ला सन लाईफ AMC चे व्यवस्थापकीय संचालक व CEO ए. बालसुब्रमण्यम यांनी सांगितले की, “अलीकडील काळात सोन्या-चांदीच्या किमतींमध्ये झालेल्या मोठ्या वाढीमुळे गुंतवणूकदार गोल्ड आणि सिल्व्हर ETFs कडे आकर्षित होत आहेत. मौल्यवान धातूंमध्ये गुंतवणुकीचे विविध पर्याय शोधले जात आहेत. मात्र, दीर्घकालीन संपत्ती निर्मितीसाठी इक्विटी हेच प्रमुख आणि विश्वासार्ह गुंतवणूक माध्यम राहील.”
जानेवारी अखेरीस इक्विटी म्युच्युअल फंडांचे एकूण AUM ₹34.87 लाख कोटी इतके होते. दरम्यान, SIP (Systematic Investment Plan) द्वारे होणारी गुंतवणूक जानेवारीमध्ये स्थिर राहून ₹31,002 कोटींवर होती, तर SIP खात्यांची संख्या वाढून 10.29 कोटींवर पोहोचली आहे.
परदेशी गुंतवणूकदारांकडून (FPI) भारतीय शेअर बाजारातून मोठ्या प्रमाणावर पैसा बाहेर काढला जात असतानाही, देशांतर्गत संस्थात्मक गुंतवणूकदारांनी बाजाराला आधार दिला आहे. जानेवारीमध्ये FPIs ने जवळपास ₹36,000 कोटींची विक्री केली होती. मात्र, फेब्रुवारीमध्ये पुन्हा सकारात्मक वातावरण निर्माण होत असून आतापर्यंत ₹15,000 कोटींपेक्षा अधिक गुंतवणूक भारतीय शेअर्समध्ये करण्यात आली आहे.
एकूणच चित्र पाहता, सोन्याच्या किंमतीतील सातत्याने होणारी वाढ, डिजिटल पद्धतीने गुंतवणुकीची सुलभता, जागतिक राजकीय-आर्थिक अस्थिरता आणि भारतीय शेअर बाजारातील चढउतार यामुळे गुंतवणूकदारांचा कल सुरक्षित गुंतवणुकीकडे वळताना दिसत आहे. त्यामुळे येत्या काळात गोल्ड ETFs आणि इतर मौल्यवान धातूंवरील आधारित गुंतवणूक साधनांचे महत्त्व आणखी वाढण्याची शक्यता वर्तवली जात आहे.
