भारतीय रुपया सध्या डॉलरच्या तुलनेत कमकुवत झाला असून तो प्रति डॉलर 92 च्या आसपास घसरला आहे. मात्र ही घसरण तात्पुरती असून मध्यम काळात रुपया पुन्हा मजबूत होईल, असा विश्वास आयएफए ग्लोबलचे संस्थापक अभिषेक गोएंका यांनी व्यक्त केला आहे.
ईटी नाऊशी बोलताना गोएंका म्हणाले की, सध्याची आर्थिक परिस्थिती रुपयावर दबाव आणत आहे, पण 2027 पासून रुपयाची स्थिती सुधारण्याची शक्यता आहे.
रुपया घसरण्यामागची प्रमुख कारणे :
आंतरराष्ट्रीय बाजारात डॉलरची विक्री कमी झाली आहे. निर्यातदार आपले डॉलर विकत नाहीत कारण त्यांना नफा कमी मिळत आहे.
भारत जितके डॉलर कमवतो त्यापेक्षा जास्त खर्च करतो आहे, त्यामुळे डॉलरची गरज वाढते.
गेल्या वर्षी सुमारे 19 अब्ज डॉलर, आणि यावर्षी आतापर्यंत 2.7 अब्ज डॉलर परदेशी गुंतवणूक भारतातून बाहेर गेली आहे.
अदानी समूहाशी संबंधित बातम्यांमुळे बाजारात अस्थिरता निर्माण झाली आणि त्यामुळे रुपया एका दिवसात 30–40 पैसे घसरला.
गोएंका म्हणतात की सध्या रुपया दबावात असला तरी मध्यम कालावधीत रुपया मजबूत होईल.
“2027 पासून रुपया सरासरी प्रति डॉलर 90 पेक्षा खाली येण्याची शक्यता आहे. सध्या रुपया सुमारे 5% कमी किमतीत आहे,” असे ते म्हणाले.
याचा अर्थ, रुपया सध्या जास्त कमजोर आहे आणि पुढे तो सुधारू शकतो.
रिझर्व्ह बँक ऑफ इंडिया (RBI) रुपयाला वाचवण्यासाठी डॉलर विकते. ऑक्टोबरपासून रिझर्व्ह बँकेने जवळपास 45 अब्ज डॉलर बाजारात सोडले आहेत.
पण गोएंका म्हणतात –
“रिझर्व्ह बँक रुपयाला पूर्णपणे वाचवत नाही, तर वाढ, तरलता आणि चलन स्थिरता यामध्ये संतुलन ठेवते.”
जर रिझर्व्ह बँक खूप डॉलर विकेल तर देशातील रोखता (liquidity) कमी होईल, त्यामुळे रिझर्व्ह बँक जपून पावले टाकते.
रिझर्व्ह बँकेने काही परकीय चलन साठा सोन्यात रूपांतरित केला आहे. त्यामुळे भविष्यात तो साठा खर्च करताना अधिक सावध राहणार आहे.
“जागतिक परिस्थिती अस्थिर असल्याने रिझर्व्ह बँक साठा निवडकपणे वापरेल”
रुपया कमकुवत झाल्यामुळे भारतीय निर्यातदारांना फायदा होतो, कारण त्यांना डॉलरमधून जास्त रुपये मिळतात.
यामुळे
त्यांचा नफा थोडा वाढतो
देशाची निर्यात स्पर्धात्मक होते
आणि सरकारला जीडीपी वाढ टिकवता येते
गुंतवणूकदार आणि व्यापाऱ्यांनी अल्पकालीन चढ-उताराकडे दुर्लक्ष करून मध्यमकालीन भविष्याकडे लक्ष द्यावे. जगातील परिस्थिती सुधारली आणि परकीय गुंतवणूक पुन्हा भारतात आली, तर रुपया पुन्हा मजबूत होईल.