जागतिक अनिश्चितता, परदेशी गुंतवणूकदारांकडून सतत विक्री आणि वाढत्या भू-राजकीय तणावाचा मोठा फटका भारतीय चलनावर पडत आहे. बुधवारी अमेरिकन डॉलरच्या तुलनेत रुपया ६७ पैशांनी घसरून ९१.६४ या ऐतिहासिक नीचांकावर बंद झाला. ही पातळी गाठल्याने देशांतर्गत बाजारपेठेत तणावाचे वातावरण निर्माण झाले आहे.
विशेषतः आयात महागल्याने महागाई वाढण्याची शक्यता असून, सामान्य नागरिकांच्या रोजच्या खर्चावर थेट परिणाम होणार आहे.
आंतरबँक परकीय चलन बाजारात रुपया ९१.०५ वर उघडला आणि व्यवहारादरम्यान तो ९१.७४ पर्यंत खाली गेला. शेवटी, मागील बंदच्या तुलनेत ६७ पैशांची घसरण नोंदवत तो ९१.६४ या ऐतिहासिक नीचांकावर स्थिरावला.
तज्ज्ञांच्या मते, ही २१ नोव्हेंबर २०२५ नंतरची एका दिवसातील सर्वांत मोठी घसरण आहे. रुपयाची ही घसरण केवळ चलनबाजारापुरती मर्यादित नाही तर देशाच्या आर्थिक स्थिरतेवर देखील दबाव टाकत आहे.
ग्रीनलँडच्या मुद्द्यावरून युरोपमध्ये निर्माण झालेला तणाव आणि अमेरिकेसोबत टॅरिफच्या भीतीमुळे गुंतवणूकदार अधिक सावध झाले आहेत. जागतिक अर्थव्यवस्था अस्थिर असल्याने विदेशी गुंतवणूकदार भारतीय बाजारात धोका न घेता पैसे परत घेण्याचा निर्णय घेत आहेत.
एफआयआय (FIIs) भारतीय शेअर बाजारातून मोठ्या प्रमाणावर गुंतवणूक काढत आहेत. गेल्या काही आठवड्यांत सतत विक्रीमुळे रुपयावर दबाव वाढला आहे. ह्या हालचालींमुळे बाजारात विश्वास कमी झाला आहे आणि चलनवाढीवर थेट परिणाम झाला आहे.
व्हेनेझुएलाच्या तेल साठ्यांवरून निर्माण झालेला पेच आणि जागतिक व्यापारातील अडथळे रुपयावर परिणाम करत आहेत. तेल आयात करणाऱ्या भारतासाठी हा मुद्दा महत्त्वाचा आहे कारण महाग तेल थेट महागाई वाढवू शकतो.
रुपयाच्या घसरणीचा थेट फटका सामान्य नागरिकांना बसणार आहे. आयातीसाठी अधिक पैसे मोजावे लागणार आहेत, ज्यामुळे खाद्यपदार्थ, इंधन आणि मूलभूत वस्तूंची किंमत वाढण्याची शक्यता आहे.
विशेष तज्ज्ञांचे म्हणणे:- “जागतिक चलन बाजारातील अस्थिरतेमुळे आणि परदेशी गुंतवणूकदारांच्या हालचालींमुळे रुपयावर दबाव वाढत आहे. आर्थिक नियोजन करताना आयातदार, व्यापारी आणि सामान्य नागरिकांनी काळजी घेणे आवश्यक आहे.”
डॉलरच्या तुलनेत रुपयाची किंमत अजून खाली जाऊ शकते, जर जागतिक तणाव आणि विदेशी विक्रीचा दबाव कायम राहिला.
भारतीय बँका आणि आर्थिक नियामक संस्था यावर लक्ष ठेवून आवश्यक ते उपाययोजना करतील.
सामान्य नागरिकांसाठी बचत आणि खर्च नियोजन अधिक महत्त्वाचे ठरणार आहे.