भारताच्या परकीय चलन साठ्यात (Forex Reserves) मोठी घसरण नोंदवण्यात आली आहे. ६ फेब्रुवारी रोजी देशाचा एकूण परकीय चलन साठा $६.७११ अब्जांनी घटून $७१७.०६४ अब्ज झाला आहे. ही माहिती Reserve Bank of India (RBI) ने शुक्रवारी जाहीर केली.
मागील आठवड्यात साठा $१४.३६१ अब्जांनी वाढून $७२३.७७४ अब्ज या उच्चांकावर पोहोचला होता. मात्र, अवघ्या आठवड्यातच ही घसरण झाल्याने अर्थतज्ज्ञ आणि बाजारपेठेचे लक्ष या आकडेवारीकडे लागले आहे.
या घसरणीमागे सर्वात मोठे कारण म्हणजे सोन्याच्या साठ्यातील तीव्र घट.
सोन्याचा साठा: $१४.२०८ अब्जांनी घट
नवीन पातळी: $१२३.४७६ अब्ज
जागतिक बाजारात सोन्याच्या किमतीत झालेली चढउतार, तसेच डॉलरमधील मजबुती यामुळे सोन्याच्या मूल्यांकनावर परिणाम झाल्याचे तज्ज्ञ सांगतात.
सकारात्मक बाब म्हणजे, देशाच्या परकीय चलन मालमत्तेत (Foreign Currency Assets - FCA) वाढ झाली आहे.
FCA वाढ: $७.६६१ अब्ज
नवीन पातळी: $५७०.०५३ अब्ज
FCA मध्ये डॉलरव्यतिरिक्त युरो, पौंड, येन यांसारख्या चलनांचा समावेश असतो. डॉलरच्या तुलनेत या चलनांच्या मूल्यात झालेल्या बदलांचाही परिणाम FCA वर होतो.
रिझर्व्ह बँकेच्या आकडेवारीनुसार इतर घटकांमध्येही घसरण झाली आहे:
विशेष रेखांकन हक्क (SDR):
$१३२ दशलक्षांनी घट → $१८.८२१ अब्ज
International Monetary Fund (IMF) मधील भारताची राखीव ठेव:
$३२ दशलक्षांनी घट → $४.७१५ अब्ज
अर्थतज्ज्ञांच्या मते, ही घसरण चलन बाजारातील अस्थिरता, जागतिक आर्थिक तणाव, डॉलर मजबूत होणे आणि सोन्याच्या किंमतीतील बदल यामुळे झाली आहे. मात्र, भारताकडे अजूनही मजबूत आणि सुरक्षित स्तरावरील परकीय चलन साठा आहे, जो आयात खर्च, कर्जफेड आणि चलन स्थिरतेसाठी महत्त्वाचा आहे.
परकीय चलन साठा हा देशाच्या आर्थिक स्थैर्याचा आरसा मानला जातो. सध्याची पातळी अजूनही सुरक्षित असली तरी, सततची घसरण झाल्यास रुपयावर दबाव येऊ शकतो आणि आयात महाग होण्याची शक्यता आहे.
सोन्याच्या साठ्यातील मोठ्या घसरणीमुळे भारताच्या परकीय चलन साठ्यावर तात्पुरता दबाव आला असला, तरी परकीय चलन मालमत्तेत झालेली वाढ काहीसा दिलासा देणारी आहे. पुढील आठवड्यांतील जागतिक घडामोडींवर भारताचा रिझर्व्ह अवलंबून राहणार आहे.