आजच्या काळात करिअरमध्ये प्रगती करण्यासाठी अनेकवेळा नोकरी बदलावी लागते. मात्र, नोकरी बदलताना पीएफ (PF) खात्याबाबत अनेकजण दुर्लक्ष करतात. जरी तुमचा UAN (Universal Account Number) एकच असला, तरी प्रत्येक नवीन कंपनीसोबत तुमचे एक नवीन पीएफ खाते (Member ID) उघडले जाते. जर तुम्ही ही जुनी खाती सध्याच्या खात्यात विलीन केली नाहीत, तर भविष्यात पैसे काढताना किंवा पेन्शनचा लाभ घेताना अडचणी येऊ शकतात.
तुमची सर्व बचत एकाच ठिकाणी सुरक्षित ठेवण्यासाठी आणि व्यवहार सुलभ करण्यासाठी EPFO पोर्टलवर जुनी खाती विलीन करण्याची सुविधा उपलब्ध आहे. ही प्रक्रिया कशी पूर्ण करायची, याची सविस्तर माहिती खालीलप्रमाणे:
बचतीचे एकत्रीकरण: तुमची सर्व साचलेली रक्कम एकाच खात्यात राहते.
शिल्लक तपासणे सोपे: प्रत्येक खात्याचे पासबुक वेगळे पाहण्याची गरज उरत नाही.
सलग सेवा काळ: पेन्शनसाठी सलग सेवा काळ (Service Period) मोजला जाणे आवश्यक असते, जे विलीनीकरणामुळे शक्य होते.
कर सवलत: ५ वर्षांपेक्षा कमी कालावधीची रक्कम काढल्यास टॅक्स लागू शकतो, विलीनीकरण केल्यास तुमचा एकूण सेवा काळ वाढतो आणि टॅक्स वाचवता येतो.
तुमचा UAN सक्रिय (Active) असावा.
तुमचे KYC (आधार, पॅन आणि बँक तपशील) पूर्ण असावे.
UAN शी लिंक केलेला मोबाईल नंबर सुरू असावा (OTP साठी).
तुमच्या जुन्या आणि चालू नियोक्त्याने (Employer) डिजिटल स्वाक्षरी पोर्टलवर नोंदणी केलेली असावी.
१. ईपीएफओ पोर्टलवर लॉग इन करा: सर्वप्रथम EPFO च्या अधिकृत Unified Member Portal वर जाऊन तुमचा UAN आणि पासवर्ड टाकून लॉग इन करा.
२. 'ऑनलाइन सेवा' टॅब: मुख्य पृष्ठावर वरच्या बाजूला असलेल्या 'Online Services' या पर्यायावर क्लिक करा.
३. खाते हस्तांतरण पर्याय: ड्रॉप-डाउन मेनू मधून 'One Member – One EPF Account (Transfer Request)' हा पर्याय निवडा.
४. तपशील पडताळणी: येथे तुमचे वैयक्तिक तपशील आणि सध्याच्या पीएफ खात्याची माहिती दिसेल. ती तपासून घ्या.
५. जुन्या खात्याची माहिती: 'Get Details' वर क्लिक करून तुमच्या मागील नोकरीतील पीएफ खात्याचा तपशील प्रविष्ट करा.
६. प्रमाणीकरण (Attestation): तुम्हाला ही विनंती जुन्या नियोक्त्याकडून की सध्याच्या नियोक्त्याकडून प्रमाणित करून घ्यायची आहे, ते निवडा (शक्यतो सध्याचा नियोक्ता निवडणे सोपे पडते). त्यानंतर ओटीपी (OTP) मिळवण्यासाठी क्लिक करा.
७. विनंती सबमिट करा: मोबाईलवर आलेला ओटीपी प्रविष्ट करा आणि फॉर्म सबमिट करा. तुमची विनंती यशस्वीरित्या नोंदवली जाईल.
एकदा तुम्ही ऑनलाईन अर्ज केल्यानंतर, कंपनीकडून पडताळणी होते आणि त्यानंतर EPFO कडून ही प्रक्रिया पूर्ण केली जाते. साधारणपणे २० ते ३० दिवसांच्या आत जुन्या खात्यातील रक्कम नवीन खात्यात हस्तांतरित होते.
काही तांत्रिक कारणांमुळे दोन वेगळे UAN तयार झाले असल्यास, तात्काळ EPFO ला ईमेल करून याची कल्पना द्यावी. जुने UAN निष्क्रिय करून त्यातील सर्व रक्कम नवीन UAN मध्ये वर्ग करण्याची विनंती करावी लागते.
पीएफ खाते विलीन केल्यामुळे तुमची सेवानिवृत्तीची पुंजी तर सुरक्षित राहतेच, पण निवृत्तीनंतर पेन्शनचे दावे निकाली काढताना होणारा मनस्तापही टळतो. त्यामुळे आजच तुमचे ई-पासबुक तपासा आणि प्रलंबित खाती विलीन करून घ्या.