मुंबई : एचडीएफसी बँकेच्या संचालक मंडळाने महाराष्ट्र राज्य रस्ते विकास महामंडळ (एमएसआरडीसी) यांच्याशी २०१७ आणि २०२१ मध्ये झालेल्या ठेव व्यवहारांचे अंतर्गत पुनरावलोकन पूर्ण करत बँकेचे व्यवस्थापकीय संचालक व मुख्य कार्यकारी अधिकारी शशीधर जगदीशन, मुख्य वित्तीय अधिकारी (CFO) श्रीनिवासन वैद्यनाथन आणि रिटेल मालमत्ता विभागाचे समूह प्रमुख अरविंद वोहरा यांच्यावर प्रत्येकी ₹1 लाखांचा दंड ठोठावला आहे. तसेच तिघांनाही चेतावणीपत्रे जारी करण्यात आली आहेत.
स्वतंत्र संचालकांच्या विशेष शिस्तपालन समितीच्या शिफारशीनुसार ही कारवाई करण्यात आली असून, या व्यवहारात सहभागी असलेल्या इतर संबंधित कर्मचाऱ्यांनाही ताकीदपत्रे देण्यात आली आहेत.
अंतर्गत चौकशीत काही प्रकरणांमध्ये व्यावसायिक अधिकारांचा गैरवापर झाल्याचे आढळले. मात्र, कोणताही दुर्भावनापूर्ण हेतू, वैयक्तिक आर्थिक लाभ किंवा फसवणुकीचा पुरावा समोर आलेला नसल्याचे बँकेने स्पष्ट केले आहे.
एचडीएफसी बँकेने या प्रकरणात आरबीआयच्या काही निर्देशांपासून संभाव्य विचलन झाल्याची कबुली दिली असून, यासंदर्भातील माहिती भारतीय रिझर्व्ह बँकेला (RBI) औपचारिकपणे कळविण्यात येणार असल्याचे सांगितले आहे.
बँकिंग क्षेत्रातील तज्ज्ञांच्या मते, दंडाची रक्कम नाममात्र असली तरी विद्यमान एमडी आणि सीईओवर संचालक मंडळाने सार्वजनिकपणे आर्थिक दंडाची कारवाई करणे ही अत्यंत दुर्मीळ घटना मानली जात आहे. ही कारवाई नियामकाच्या आदेशामुळे नव्हे, तर अंतर्गत शिस्तभंगाच्या चौकशीच्या निष्कर्षांवर आधारित असल्याचे मानले जात आहे.
विशेष म्हणजे, शशीधर जगदीशन यांचा कार्यकाळ २६ ऑक्टोबर २०२६ रोजी संपत असून, त्यापूर्वी अवघ्या तीन महिन्यांवर ही कारवाई झाली आहे. यापूर्वी लीलावती रुग्णालयाशी संबंधित प्रकरणात त्यांच्यावर एफआयआर दाखल झाला होता, जो नंतर मुंबई उच्च न्यायालयाने रद्द केला होता. तसेच बँकेचे माजी गैर-कार्यकारी अध्यक्ष अतानू चक्रवर्ती यांनी यावर्षी "मूल्ये आणि नैतिकता" या कारणांचा उल्लेख करत राजीनामा दिला होता.
या प्रकरणाची पार्श्वभूमी म्हणजे एमएसआरडीसीच्या मोठ्या ठेवी मिळवण्यासाठी बँकेने कथितपणे 'विपणन खर्च' या नावाखाली अतिरिक्त मोबदला दिल्याची चर्चा. आरबीआयच्या नियमांनुसार ठेवी आकर्षित करण्यासाठी कोणत्याही प्रकारचे प्रोत्साहन देण्यास मनाई आहे. मात्र, एमएसआरडीसीच्या अधिकाऱ्यांनी यापूर्वी अशा प्रकारची व्यवस्था ही उद्योगातील प्रस्थापित पद्धत असल्याचे म्हटले होते.
दरम्यान, या घडामोडीनंतरही शेअर बाजारात तेजी असताना एचडीएफसी बँकेचा शेअर ₹3 ने घसरून ₹739 वर बंद झाला. या प्रकरणामुळे मोठ्या ठेवींसाठी दिल्या जाणाऱ्या अतिरिक्त देयकांबाबत आणि आरबीआयच्या नियमांच्या अंमलबजावणीबाबत नव्याने चर्चा सुरू झाली आहे.