नवी दिल्ली : क्षमता बांधणी (Capacity Building) आणि आधुनिक डिजिटल परिवर्तनाच्या माध्यमातून ग्रामीण सहकार क्षेत्राला अधिक बळकट करण्यासाठी केंद्रीय सहकार मंत्रालयाने एक महत्त्वाकांक्षी पाऊल उचलले आहे. सहकार मंत्रालयाच्या नवीन इंटर्नशिप कार्यक्रमांतर्गत आतापर्यंत २५० सहकारी इंटर्न (प्रशिक्षणार्थी) देशभरातील ग्रामीण सहकारी बँकांमध्ये प्रत्यक्ष रुजू झाले आहेत, अशी महत्त्वाची माहिती केंद्रीय गृह आणि सहकार मंत्री अमित शाह यांनी लोकसभेत एका लेखी उत्तरात दिली.
ग्रामीण अर्थव्यवस्थेचा कणा असलेल्या सहकारी बँकिंग प्रणालीमध्ये तंत्रज्ञानाचा वापर वाढवणे आणि व्यवसाय विस्ताराला गती देणे हा या उपक्रमाचा मुख्य उद्देश आहे.
केंद्रीय मंत्री अमित शाह यांनी सभागृहाला सांगितले की, या विशेष योजनेअंतर्गत देशभरातील सर्व राज्य सहकारी बँका (StCBs) आणि जिल्हा मध्यवर्ती सहकारी बँकांमध्ये (DCCBs) एकूण ३८५ सहकारी इंटर्न्सची भरती करण्याची तरतूद करण्यात आली आहे.
तळागाळातील सहकारी संस्थांची एकूण कार्यक्षमता वाढवणे, व्यावसायिक विकास साधणे आणि डिजिटल व्यवहार सुलभ करणे यावर या सर्व प्रशिक्षणार्थींचा मुख्य भर असेल.
या योजनेअंतर्गत रुजू होणाऱ्या प्रत्येक प्रशिक्षणार्थीला आर्थिक स्थैर्य मिळावे यासाठी दरमहा २५,००० रुपये मानधन दिले जात आहे. हे मानधन सहकारी शिक्षण निधीतून (CEF) पुरवले जात आहे.
या संपूर्ण इंटर्नशिप कार्यक्रमाची अंमलबजावणी करणे आणि त्यावर थेट देखरेख ठेवण्याची महत्त्वाची जबाबदारी राष्ट्रीय सहकारी विकास महामंडळावर (NCDC) सोपवण्यात आली आहे.
सहकार मंत्रालयाने दिलेल्या आकडेवारीनुसार, ३१ मे २०२६ पर्यंत या योजनेअंतर्गत एकूण २५० प्रशिक्षणार्थी रुजू झाले होते. त्यापैकी २२७ इंटर्न्स सध्या विविध ग्रामीण सहकारी बँकांमध्ये प्रत्यक्ष आणि सक्रियपणे कार्यरत आहेत.
या नव्या दमाच्या तरुणाईमुळे ग्रामीण भागातील जिल्हा मध्यवर्ती आणि राज्य सहकारी बँकांच्या दैनंदिन कामकाजात तसेच डिजिटल सेवांच्या विस्तारात मोठी मदत होत असल्याचे दिसून येत आहे.