आजच्या डिजिटल युगात मोबाईल हा जितका सोयीचा आहे, तितकाच तो धोकादायकही ठरत आहे. केवळ एका चुकीच्या क्लिकमुळे एखाद्याची आयुष्यभराची कमाई क्षणात नाहीशी होऊ शकते, याचे धक्कादायक उदाहरण देहराडूनमध्ये समोर आले आहे. ‘RTO चलन थकीत आहे’ असा व्हॉट्सॲप मेसेज पाठवून सायबर भामट्यांनी एका ५४ वर्षीय व्यक्तीच्या बँक खात्यातून तब्बल ३.६ लाख रुपये लंपास केल्याची घटना उघडकीस आली आहे.
सायबर गुन्हेगारांनी आता लोकांच्या मनात सरकारी कारवाईची भीती निर्माण करून फसवणूक करण्याचा नवा मार्ग शोधला असून, ‘RTO चलन’ हा त्यांचा नवा फंडा ठरत आहे.
२७ डिसेंबर रोजी पीडित व्यक्तीच्या मोबाईलवर एका अज्ञात नंबरवरून व्हॉट्सॲप मेसेज आला. या मेसेजमध्ये “RTO Challan.APK” नावाची एक फाईल होती. आपल्या वाहनावर दंड थकीत असावा, या समजुतीतून त्यांनी ती फाईल डाऊनलोड करून उघडली.
फाईल उघडताच काही मिनिटांतच त्यांच्या बँक खात्यातून पैसे वजा होऊ लागले. वेगवेगळ्या ट्रान्झॅक्शनद्वारे सायबर भामट्यांनी त्यांच्या खात्यातून एकूण ३ लाख ६० हजार रुपये काढून घेतले. विशेष म्हणजे, पैसे कट होत असल्याचे अनेक अलर्ट्सही पीडित व्यक्तीला वेळेवर मिळाले नाहीत.
सायबर तज्ज्ञांच्या मते, अशा प्रकारच्या APK फाईल्समध्ये मालवेअर (Malware) असते. ही फाईल मोबाईलमध्ये इन्स्टॉल होताच हॅकर्सना त्या फोनचा पूर्ण ताबा मिळतो.
या मालवेअरमुळे –
बँकिंग ॲप्समधील माहिती चोरीला जाते
पासवर्ड, PIN आणि OTP थेट हॅकर्सकडे जातात
कॉल्स आणि मेसेजेस फॉरवर्ड होतात
बँकेकडून येणारे अलर्ट्स पीडित व्यक्तीपर्यंत पोहोचत नाहीत
यामुळे खात्यातून पैसे चोरीला जात असतानाही पीडित व्यक्तीला वेळेवर कल्पना येत नाही.
पीडित व्यक्तीने तक्रार दाखल केल्यानंतर पोलिसांनी भारतीय न्याय संहिता आणि माहिती तंत्रज्ञान (IT) कायदा अंतर्गत गुन्हा नोंदवला आहे. सायबर सेलची टीम संबंधित मोबाईल क्रमांक, बँक ट्रान्झॅक्शन आणि पैशांचा प्रवास तपासत आहे.
प्राथमिक तपासात हे फसवणूक रॅकेट आंतरराज्यीय किंवा आंतरराष्ट्रीय असण्याची शक्यता व्यक्त करण्यात आली आहे. अशा प्रकारच्या घटना देशभरात वाढत असल्याने पोलिसांनी नागरिकांना सतर्क राहण्याचे आवाहन केले आहे.
सायबर तज्ज्ञ आणि पोलिसांकडून नागरिकांसाठी काही महत्त्वाच्या सूचना देण्यात आल्या आहेत –
RTO किंवा कोणताही सरकारी विभाग कधीही व्हॉट्सॲपवर APK फाईल पाठवत नाही
अधिकृत चलनाची माहिती फक्त SMS, पोस्ट किंवा अधिकृत वेबसाइट/ॲपवर दिली जाते
अनोळखी नंबरवरून आलेल्या लिंक किंवा फाईलवर क्लिक करू नका
चलन तपासण्यासाठी थेट ‘परिवहन’ (parivahan.gov.in) वेबसाइट किंवा अधिकृत ॲप वापरा
मोबाईलमध्ये विश्वासार्ह ॲन्टी-मालवेअर ॲप ठेवा आणि नियमित स्कॅन करा
संशयास्पद मेसेज आल्यास त्वरित सायबर हेल्पलाईन 1930 वर संपर्क साधा
सायबर भामट्यांचे जाळे दिवसेंदिवस अधिक चतुर आणि धोकादायक होत आहे. सरकारी नावांचा वापर करून लोकांची दिशाभूल केली जात आहे. त्यामुळे कोणताही मेसेज, लिंक किंवा फाईल उघडण्यापूर्वी दोनदा विचार करणे हीच खरी सुरक्षा आहे. एक क्षणाची सावधगिरी तुम्हाला लाखोंच्या नुकसानीपासून वाचवू शकते.
