मुंबई: भारतीय रिझर्व्ह बँकेच्या (RBI) नेतृत्वात मोठा बदल झाला आहे. बँकेचे कार्यकारी संचालक (ED) रोहित जैन यांची रिझर्व्ह बँकेच्या नवीन उप-गव्हर्नर (डेप्युटी गव्हर्नर) पदी नियुक्ती करण्यात आली आहे. मंत्रिमंडळाच्या नियुक्ती समितीने शनिवारी यासंदर्भातील प्रस्तावाला मंजुरी दिली.
कार्मिक विभागाने (Department of Personnel and Training - DOPT )जारी केलेल्या अधिसूचनेनुसार, रोहित जैन यांची ही नियुक्ती ३ मे २०२६ पासून किंवा त्यांनी पदभार स्वीकारल्याच्या तारखेपासून तीन वर्षांच्या कालावधीसाठी असेल. रोहित जैन हे टी. रबी शंकर यांची जागा घेतील, ज्यांचा वाढीव कार्यकाळ शनिवारी पूर्ण झाला.
रोहित जैन यांचा रिझर्व्ह बँकेतील अनुभव दांडगा आहे. गेल्या ३० वर्षांपासून ते मध्यवर्ती बँकेत विविध जबाबदाऱ्या सांभाळत आहेत.
कार्यकारी संचालक: जैन हे डिसेंबर २०२० पासून कार्यकारी संचालक म्हणून कार्यरत आहेत.
विशेष नैपुण्य: ईडी म्हणून त्यांच्याकडे बँकिंग पर्यवेक्षण (Banking Supervision) या अत्यंत महत्त्वाच्या विभागाची धुरा होती.
निवड प्रक्रिया: या पदासाठी विवेक दीप, राधा श्याम राठो आणि अजय कुमार यांसारख्या वरिष्ठ कार्यकारी संचालकांची नावे शर्यतीत होती, मात्र अनुभवाच्या जोरावर जैन यांनी बाजी मारली.
माजी उप-गव्हर्नर टी. रबी शंकर यांच्याकडे वित्तीय बाजार नियमन, परकीय चलन, फिनटेक, जोखीम देखरेख आणि पेमेंट व सेटलमेंट यासह एकूण १२ महत्त्वाच्या विभागांची जबाबदारी होती. जैन यांच्या पदभार स्वीकारल्यानंतर, रिझर्व्ह बँकेच्या सर्व चारही उप-गव्हर्नर्सच्या अखत्यारीतील विभागांची फेररचना (Portfolio reallocation) होण्याची दाट शक्यता वर्तवण्यात येत आहे.
रोहित जैन यांच्या नियुक्तीमुळे आता रिझर्व्ह बँकेमध्ये अंतर्गत पदोन्नती मिळालेले दोन आणि बाहेरून नियुक्त झालेले दोन असे चार उप-गव्हर्नर झाले आहेत:
रोहित जैन: (अंतर्गत पदोन्नती)
एस. सी. मुर्मू: (अंतर्गत पदोन्नती - ऑक्टोबर २०२५ मध्ये नियुक्ती)
पूनम गुप्ता: (अर्थशास्त्रज्ञ - बाह्य नियुक्ती)
स्वामिनाथन जे.: (बँकर - बाह्य नियुक्ती)
जैन ज्यांची जागा घेणार आहेत ते टी. रबी शंकर २०२१ मध्ये उप-गव्हर्नर बनले होते. त्यांना २०२४ आणि २०२५ मध्ये दोनदा मुदतवाढ देण्यात आली होती. आता जैन यांच्याकडे बँकिंग क्षेत्राचे नियमन आणि पर्यवेक्षणाची महत्त्वाची जबाबदारी असेल.