चुकीचा आयटीआर भरलाय? टेन्शन नको! वाचा आयकर विभागाची नवीन सुविधा

नवी दिल्ली: सध्या देशभरातील करोडो नोकरदार आणि करदात्यांमध्ये आर्थिक वर्ष २०२५-२६ (असेसमेंट इयर २०२६-२७) साठी आयकर विवरणपत्र (ITR) दाखल करण्याची लगबग सुरू आहे. सामान्य करदात्यांसाठी आयटीआर फाईल करण्याची अंतिम मुदत ३१ जुलै २०२६ आहे. आतापर्यंत एक कोटींहून अधिक नागरिकांनी आपले आयटीआर दाखल केले आहेत. मात्र, अनेकदा घाईगडबडीत किंवा अनावधानाने आयटीआर भरताना चुका होतात, काही माहिती अपूर्ण राहते किंवा चुकीची नोंदवली जाते. अशा वेळी करदात्यांचा जीव टांगणीला लागतो.

परंतु, यंदाच्या प्राप्तिकर रिटर्न प्रक्रियेत काळजी करण्याची अजिबात गरज नाही. आयकर विभागाने करदात्यांना एक मोठा दिलासा दिला असून, चुकीचा भरलेला आयटीआर थेट डिलीट करण्याची आणि नव्याने फ्रेश आयटीआर भरण्याची अत्यंत सोपी सुविधा उपलब्ध करून दिली आहे. या सुविधेमुळे पूर्वीप्रमाणे 'सुधारित विवरणपत्र' (Revised ITR) भरण्याची क्लिष्ट प्रक्रिया पूर्णपणे मिटली आहे.

काय आहे ही नवीन सुविधा? (What is Discard ITR Facility)

आयकर विभागाने पोर्टलवर 'Discard Income Tax Return' (आयटीआर डिस्कार्ड करणे) हा नवीन पर्याय उपलब्ध करून दिला आहे. या सुविधेचा मुख्य फायदा म्हणजे, जर तुमच्याकडून आयटीआर भरताना काही चूक झाली असेल, तर तुम्ही पूर्वी भरलेला संपूर्ण आयटीआर 'रद्द' (Delete) करू शकता. आयटीआर रद्द केल्यानंतर तो सिस्टीममधून पूर्णपणे हटवला जातो आणि करदात्याला अगदी सुरुवातीपासून नवीन आणि अचूक आयटीआर भरण्याची संधी मिळते.

आयकर विभागाने ही अत्यंत उपयुक्त सुविधा दिली असली, तरी त्यासाठी एक महत्त्वाची अट घालण्यात आली आहे:

• ई-व्हेरिफिकेशन नसावे: तुम्ही दाखल केलेला आयटीआर अद्याप सत्यापित (Verify) किंवा ई-व्हेरिफाय (e-Verify) केलेला नसेल, तरच तुम्हाला 'Discard' चा पर्याय वापरता येईल.

• जर तुम्ही आयटीआर भरल्यानंतर त्याचे डिजिटल पडताळणी (Verification) पूर्ण केले असेल, तर मात्र तुम्हाला हा डिलीटचा पर्याय वापरता येणार नाही. अशा परिस्थितीत तुम्हाला जुन्याच पद्धतीने 'रिव्हाइझ्ड आयटीआर' (Revised ITR) भरावा लागेल.

• बदल अमान्य (No Undo): एकदा का तुम्ही आयटीआर 'डिस्कार्ड' केला, की तो निर्णय बदलता येत नाही (Undo करता येत नाही). त्यानंतर तुम्हाला नवीन आयटीआर दाखल करणे अनिवार्य असते.

करदात्यांना नेमका काय फायदा होणार?

१. सुधारित विवरणपत्राच्या त्रासातून मुक्ती: पूर्वी आयटीआरमध्ये एखादी छोटीशी चूक झाली, तरी संपूर्ण प्रक्रिया पुन्हा करून 'रिव्हाइझ्ड आयटीआर' दाखल करावा लागायचा. आता थेट डिलीटचा पर्याय मिळाल्याने वेळेची मोठी बचत होईल.

२. चुका दुरुस्त करण्याची अमर्याद संधी: जोपर्यंत आयटीआरची ई-पडताळणी (e-Verify) होत नाही, तोपर्यंत करदाते गरज पडल्यास कितीही वेळा हा 'डिस्कार्ड'चा पर्याय वापरून आपला आयटीआर दुरुस्त करू शकतात. यामुळे रिटर्न भरण्याची प्रक्रिया अत्यंत सुलभ आणि तणावमुक्त झाली आहे.

Discard ITR' कसा करावा? (फॉलो करा या स्टेप्स)

जर तुमच्याकडून चूक झाली असेल आणि तुम्हाला आयटीआर डिलीट करायचा असेल, तर खालील सोप्या स्टेप्स फॉलो करा:

१. सर्वप्रथम आयकर विभागाच्या अधिकृत ई-फायलिंग पोर्टलवर (incometax.gov.in) लॉगिन करा.

२. मुख्य मेनूवर जाऊन 'e-File' या पर्यायावर क्लिक करा आणि त्यानंतर 'Income Tax Returns' वर जा.

३. येथे तुम्हाला 'View Filed Returns' हा पर्याय निवडावा लागेल.

४. तुमच्या स्क्रीनवर तुम्ही भरलेल्या आयटीआरची माहिती दिसेल. जर तो आयटीआर व्हेरिफाय झालेला नसेल, तर तिथे तुम्हाला 'Discard' हा पर्याय उपलब्ध दिसेल.

५. 'Discard' वर क्लिक केल्यानंतर तुमचा जुना आयटीआर रद्द होईल. त्यानंतर तुम्ही पुन्हा 'File Return' वर जाऊन अचूक माहितीसह नवीन आयटीआर दाखल करू शकता.

जर तुम्ही अजून तुमचा आयटीआर ई-व्हेरिफाय केला नसेल आणि त्यात काही चूक आढळली असेल, तर ३१ जुलैच्या अंतिम मुदतीची वाट न पाहता त्वरित 'Discard' पर्यायाचा वापर करून नवीन आणि अचूक आयटीआर फाईल करा आणि संभाव्य नोटीस किंवा दंडापासून स्वतःचा बचाव करा!