

सोलापूर : आजच्या आधुनिक युगात बँकिंग क्षेत्रातील स्पर्धा प्रचंड वाढली आहे. राष्ट्रीयीकृत आणि खाजगी बँकांच्या या गतीमान स्पर्धेत जर सहकारी पतसंस्थांना आपले अस्तित्व टिकवून ठेवायचे असेल, तर आता पारंपरिक पद्धती बदलण्याची वेळ आली आहे. पतसंस्थांनी तातडीने डिजिटल बँकिंगचा स्वीकार केला पाहिजे. त्याचबरोबर, संस्था आर्थिकदृष्ट्या अडचणीत येऊ नयेत म्हणून कर्ज वसुलीसाठी अत्यंत कठोर आणि प्रभावी पावले उचलणे ही काळाची गरज बनली आहे, असे रोखठोक प्रतिपादन सोलापूर जिल्हा सहकारी पतसंस्था फेडरेशनचे अध्यक्ष दिलीप पतंगे यांनी केले.
सोलापूर जिल्हा सहकारी पतसंस्था फेडरेशनची वार्षिक सर्वसाधारण सभा सोलापूर येथे अत्यंत उत्साहात पार पडली. या वार्षिक सभेच्या मुख्य मार्गदर्शनपर सत्रात ते बोलत होते.
अध्यक्ष दिलीप पतंगे यांनी आपल्या भाषणात पतसंस्थांच्या सद्यस्थितीवर सविस्तर प्रकाश टाकला. ते म्हणाले की,
पतसंस्था या ग्रामीण आणि निमशहरी भागातील आर्थिक कणा आहेत. तळागाळातील सामान्य माणसाला, छोट्या व्यापाऱ्यांना खऱ्या अर्थाने आर्थिक आधार देण्याचे काम या संस्था करतात. परंतु, जर संस्थांना स्वतःचे अस्तित्व टिकवायचे असेल तर अंतर्गत सुधारणा कराव्या लागतील.
पतसंस्थांच्या दैनंदिन कामकाजात संगणकीकरण (Computerization) आणि पारदर्शकता आणणे गरजेचे आहे. यामुळे ग्राहकांचा आणि सभासदांचा संस्थेवरील विश्वास अधिक दृढ होईल, ज्यामुळे ठेवी वाढण्यास मदत होईल. मात्र, हे करत असताना कर्जवाटपाच्या प्रक्रियेत योग्य ती खबरदारी घेणे आणि सिबिल व इतर निकष तपासणेही तितकेच महत्त्वाचे आहे.
बँकिंग क्षेत्रातील आव्हानांचा सामना करण्यासाठी दिलीप पतंगे यांनी सर्व सदस्य पतसंस्थांना 'त्रिसूत्री'चा अवलंब करण्याचा सल्ला दिला:
सक्षमीकरण (Empowerment): पतसंस्थांना आर्थिकदृष्ट्या सक्षम आणि स्वावलंबी बनवणे.
पारदर्शकता (Transparency): तांत्रिक सुधारणांद्वारे व्यवहारात स्पष्टता आणणे.
आधुनिक तंत्रज्ञान (Modern Technology): मोबाईल बँकिंग, डिजिटल पेमेंट यांसारख्या आधुनिक सेवा ग्राहकांपर्यंत पोहोचवणे.
या सभेत बोलताना पतंगे यांनी पतसंस्थांसमोरील कायदेशीर आणि प्रशासकीय अडचणींवरही बोट ठेवले. पतसंस्थांची थकीत कर्ज वसुली हा अत्यंत गंभीर विषय आहे. ही वसुली अधिक सुकर व जलद गतीने व्हावी यासाठी कलम १०१ अन्वये मिळणारे दाखले वेळेत मिळणे अत्यंत आवश्यक आहे.
सध्याच्या प्रशासकीय रचनेत यासाठी अडचणी येत असून, फेडरेशनला 'पूर्णवेळ सहाय्यक निबंधक' (Full-time Assistant Registrar) मिळणे गरजेचे आहे. जर शासनाने फेडरेशनला पूर्णवेळ सहाय्यक निबंधक मिळवून दिला, तर पतसंस्थांच्या वसुलीचे आणि इतर प्रशासकीय कामांचे रखडलेले प्रश्न तात्काळ मार्गी लागतील, अशी आग्रही मागणी त्यांनी यावेळी केली.
या महत्त्वपूर्ण वार्षिक सर्वसाधारण सभेला सोलापूर जिल्ह्यातील सहकारी क्षेत्रातील अनेक दिग्गज उपस्थित होते. व्यासपीठावर फेडरेशनचे उपाध्यक्ष श्रीशैल बनशेट्टी, संचालक विष्णू नागटिळक, मारुती बाबर, राजेंद्र कुलकर्णी आदी मान्यवर उपस्थित होते. सभेला जिल्ह्यातील विविध पतसंस्थांचे अध्यक्ष, संचालक, मुख्य कार्यकारी अधिकारी आणि प्रतिनिधी मोठ्या संख्येने उपस्थित होते.
सभेच्या यशस्वीतेसाठी फेडरेशनच्या कर्मचाऱ्यांनी परिश्रम घेतले. सभेचा समारोप आणि उपस्थित सर्वांचे आभार फेडरेशनच्या व्यवस्थापक मीनाक्षी कैची यांनी मानले.