

अंबाजोगाई: "पतसंस्था ही सर्वसामान्य माणसासाठी आर्थिक शिक्षणाची प्राथमिक शाळा ठरली पाहिजे," या संकल्पनेला आधार मानून सुरू झालेल्या आधार मल्टीस्टेट को-ऑपरेटिव्ह क्रेडिट सोसायटी लि., अंबाजोगाई या संस्थेने सहकार क्षेत्रात आपला एक वेगळा ठसा उमटवला आहे. 10 नोव्हेंबर 2012 रोजी स्थापन झालेल्या आणि 6 डिसेंबर 2012 पासून प्रत्यक्ष कामकाज सुरू केलेल्या या संस्थेने केवळ ठेवी स्वीकारणे आणि कर्जवाटप करण्यापलीकडे जाऊन सामाजिक व आर्थिक परिवर्तनाची एक नवी व्याख्या तयार केली आहे.
ग्रामीण व निमशहरी भागातील शेतकरी, शेतमजूर, महिला, लघुउद्योजक आणि छोट्या व्यापाऱ्यांना आर्थिक प्रवाहात आणून त्यांना स्वावलंबी बनवणे हा या संस्थेच्या कार्याचा मुख्य केंद्रबिंदू राहिला आहे.
स्थापनेपासून संस्थेने आपल्या कामकाजात सातत्य ठेवल्यामुळे आर्थिक ताळेबंदात मोठी वाढ नोंदवली आहे.
2012-13 या सुरुवातीच्या वर्षात संस्थेकडे सुमारे ₹1.10 कोटी ठेवी, ₹57.81 लाख कर्ज पोर्टफोलिओ आणि ₹48 लाख गुंतवणूक होती. संस्थेने सातत्याने प्रगती करत 31 मार्च 2026 अखेर ₹56.61 कोटी ठेवी, ₹36.12 कोटी कर्ज पोर्टफोलिओ आणि ₹21.10 कोटींची गुंतवणूक असा टप्पा गाठला आहे.
सध्या संस्थेची एकूण सभासद संख्या 11,993 असून, ₹2.21 कोटी भागभांडवल आणि ₹32.79 लाख निव्वळ नफा आहे. विशेष म्हणजे, वर्ष 2025-26 साठी सभासदांना 7 टक्के लाभांश प्रस्तावित करण्यात आला आहे.
आधार मल्टीस्टेटची खरी ताकद तिच्या सभासदांच्या बदललेल्या जीवनशैलीत दिसते. संस्थेकडून छोटे कर्ज घेऊन व्यवसायाची सुरुवात करणारे अनेक ग्राहक आज आर्थिकदृष्ट्या सक्षम झाले असून, ते आता राष्ट्रीयीकृत आणि मोठ्या बँकांकडून मोठा वित्तपुरवठा घेण्यास पात्र ठरले आहेत.
संस्थेचे संस्थापक अध्यक्ष ॲड. सुनील काशिनाथ सौंदरमल यांच्या मते, "ग्राहक मोठ्या बँकेत गेला म्हणजे तो आधार सोडून गेला नाही, तर तो आर्थिकदृष्ट्या सक्षम झाला; हीच आमच्या कार्याची खरी फलश्रुती आहे."
आधार मल्टीस्टेटने गेल्या 14 वर्षांत केवळ बँकिंग न करता एक 'लोकशाळा' म्हणूनही काम केले आहे:
उपक्रम: आर्थिक साक्षरता शिबिरे, गुणवंत विद्यार्थी सत्कार, सेवापूर्ती सन्मान आणि व्याख्यानमाला.
प्रबोधन व प्रशिक्षण: संस्थापक अध्यक्ष ॲड. सुनील काशिनाथ सौंदरमल यांनी सहकार व्यवस्थापन, कर्जवाटप, दस्तऐवजीकरण आणि वसुली या विषयांवर 400 पेक्षा अधिक व्याख्याने आणि प्रशिक्षण सत्रे घेतली आहेत.
कर्मचारी विकास: आधारमध्ये बँकिंगचा अनुभव घेतलेले शेकडो तरुण आज इतर बँका, वित्तीय संस्था आणि राष्ट्रीयीकृत बँकांच्या विधी (Legal) विभागात जबाबदारीच्या पदांवर कार्यरत आहेत.
पिग्मी एजंट्स: पिग्मी एजंटांना केवळ कमिशन एजंट न मानता 'आर्थिक भागीदार' मानले गेले. त्यामुळे अनेक एजंटांना स्वतःची घरे, जमीन आणि कुटुंबाला आर्थिक स्थैर्य मिळवता आले.
संस्थेच्या चौदा वर्षांच्या प्रवासाचे सूत्र खालीलप्रमाणे आहे:
आर्थिक साक्षरता → आर्थिक समावेशन → आर्थिक सक्षमीकरण → कौशल्य विकास → मालमत्ता निर्मिती → सामाजिक परिवर्तन
आज आधार ही केवळ एक Financial Institution नसून, Training Institution आणि Social Education Institution म्हणून नावारूपास आली आहे.
"आधारने पैसा वाढविला; पण त्याहून महत्त्वाचे म्हणजे माणसांची क्षमता वाढविली."
- ॲड. सुनील काशिनाथ सौंदरमल (संस्थापक अध्यक्ष)