बँक लॉकरमधील मौल्यवान वस्तू चोरीला गेल्या किंवा नुकसान झाले, तर ग्राहकांना किती भरपाई मिळते याबाबत केंद्रीय अर्थमंत्री Nirmala Sitharaman यांनी महत्त्वाचे स्पष्टीकरण दिले आहे. बँकेच्या निष्काळजीपणामुळे लॉकरमधील वस्तूंचे नुकसान झाल्यास, ग्राहकांना लॉकरच्या वार्षिक भाड्याच्या १०० पट इतकीच मर्यादित भरपाई दिली जाते, असे त्यांनी लोकसभेत सांगितले.
ग्राहक आपल्या लॉकरमध्ये सोने, दागिने, कागदपत्रे यांसारख्या मौल्यवान वस्तू ठेवतात. मात्र, या वस्तूंची नेमकी माहिती बँकेकडे नसते. त्यामुळे नुकसान झाल्यास वास्तविक किमतीनुसार भरपाई देणे बँकांसाठी शक्य होत नाही.
हा मुद्दा उपस्थित करत गडचिरोली-चिमूर मतदारसंघाचे खासदार Dr. Namdev Kirsan यांनी अधिक भरपाई का दिली जात नाही, असा सवाल विचारला होता. त्यावर उत्तर देताना अर्थमंत्र्यांनी स्पष्ट केले की, ग्राहकांकडून लॉकरमधील वस्तूंची माहिती मागणे हे बँकिंग गोपनीयतेच्या नियमांचे उल्लंघन ठरू शकते.
याच कारणामुळे सर्व ग्राहकांसाठी एकसमान ‘प्रमाणित भरपाई आराखडा’ लागू करण्यात आला आहे. प्रत्येक लॉकरमधील वस्तूंची स्वतंत्र किंमत ठरवणे किंवा त्यासाठी वेगळा विमा काढणे व्यवहार्य नसल्याने, हा नियम लागू करण्यात आला आहे.
दरम्यान, एखाद्या ग्राहकाला अधिक भरपाई हवी असल्यास लॉकरमधील वस्तूंचा तपशील देणे आवश्यक ठरते. मात्र, विद्यमान बँकिंग नियमांनुसार अशा प्रकारचा खुलासा करण्यास परवानगी नसल्याने भरपाईची मर्यादा निश्चित ठेवण्यात आली आहे.
यामुळे ग्राहकांच्या वस्तूंची गोपनीयता जपली जात असली, तरी नुकसान झाल्यास मर्यादित आर्थिक संरक्षणच मिळणार असल्याचे स्पष्ट झाले आहे.