नवी दिल्ली : गेल्या एक वर्षात सोन्याच्या दरात तब्बल ७० टक्क्यांहून अधिक वाढ झाल्याने सुवर्ण तारण कर्जाच्या मागणीत मोठी उसळी पाहायला मिळत आहे. भारतीय रिझर्व्ह बँकेने (आरबीआय) जाहीर केलेल्या ताज्या आकडेवारीनुसार, नोव्हेंबर २०२५ अखेरीस सुवर्ण तारण कर्जात तब्बल १२५ टक्क्यांची वाढ नोंदविण्यात आली आहे.
रिझर्व्ह बँकेच्या अहवालानुसार, गेल्या सहा महिन्यांतच सुवर्ण तारण कर्जाचा विस्तार जवळपास दुपटीने झाला आहे.
नोव्हेंबर २०२३: सुवर्ण तारण कर्जाची थकबाकी – ८९,८९८ कोटी रुपये
नोव्हेंबर २०२४: थकबाकी वाढून – १.५९ लाख कोटी रुपये
नोव्हेंबर २०२५: कर्जाचा आकार – ३.५० लाख कोटी रुपये
सोन्याच्या वाढत्या किमतीमुळे ग्राहकांना त्यांच्या दागिन्यांवर अधिक कर्ज मिळू लागले असून, याचा थेट फायदा सुवर्ण तारण कर्ज क्षेत्राला होत आहे.
दरम्यान, वाहन कर्जाच्या मागणीतही ११ टक्क्यांची वाढ नोंदविण्यात आली आहे. वस्तू व सेवा कर (GST) कपातीनंतर वाहन विक्रीत वाढ झाली असून, त्याचा परिणाम कर्ज वितरणावर दिसून येत आहे.
ऑक्टोबरमधील उत्सवी हंगाम संपल्यानंतर फ्रिज, वॉशिंग मशिनसारख्या दैनंदिन वापराच्या वस्तूंवरील कर्ज वितरणात मात्र घट झाली आहे. उत्सवकाळात झालेली खरेदी थंडावल्यानंतर ग्राहक टिकाऊ वस्तूंच्या कर्जात संकुचन दिसून येत आहे.
सुवर्ण तारण कर्जाकडे नागरिकांचा कल वाढण्यामागे काही ठळक कारणे आहेत.
कमीत कमी कागदपत्रे
अल्प कालावधीत कर्ज मंजुरी
तुलनेने कमी व्याजदर
कर्ज परतफेडीत लवचिकता
लघु उद्योजकांना खेळते भांडवल उभारण्यासाठी, तसेच घरगुती गरजा आणि तातडीच्या आर्थिक अडचणींसाठी सुवर्ण तारण कर्ज हा सुरक्षित आणि सोपा पर्याय ठरत आहे.
‘आयएफएल कॅपिटल’च्या सुवर्ण कर्ज विभागाचे प्रमुख मनीष मयंक यांनी सांगितले की,
“सुवर्ण तारण कर्ज हे कर्जदार आणि कर्ज वितरण करणाऱ्या संस्थांसाठी समान स्वरूपात फायदेशीर ठरत आहे. सोन्याचे मूल्य स्थिर आणि वाढत्या प्रवाहात असल्याने जोखीम तुलनेने कमी राहते.”
सोन्याच्या दरात असलेली तेजी आणि अस्थिर आर्थिक परिस्थिती पाहता, येत्या काळात सुवर्ण तारण कर्जाची मागणी आणखी वाढण्याची शक्यता तज्ज्ञांकडून व्यक्त केली जात आहे.