डिजिटल क्रांतीच्या या युगात जितकी बँक खाती सुरक्षित झाली आहेत, तितकेच सायबर भामटेही अधिक हुशार झाले आहेत. सध्या सोशल मीडिया आणि मेसेजिंग प्लॅटफॉर्मवर रिझर्व्ह बँक ऑफ इंडियाच्या (RBI) नावाने एक मेसेज आणि पत्र तुफान व्हायरल होत आहे. "तुम्हाला १ लाख रुपये मिळणार आहेत, पण त्यासाठी आधी ७,५०० रुपये टॅक्स भरावा लागेल," असा दावा या मेसेजमध्ये केला जात आहे. जर तुमच्या मोबाईलवर किंवा ईमेलवर असा कोणताही संदेश आला असेल, तर वेळीच सावध व्हा; अन्यथा तुमचे बँक खाते रिकामे होऊ शकते.
सरकारी फॅक्ट चेक एजन्सी 'पीआयबी' (PIB - Press Information Bureau) ने या व्हायरल पत्राचा तपास केला असून, हे पत्र पूर्णपणे बनावट (Fake) असल्याचे स्पष्ट केले आहे.
सोशल मीडियावर वेगाने पसरणाऱ्या या बनावट पत्रात असा दावा करण्यात आला आहे की, तुमच्या खात्यात १ लाख रुपये ट्रान्सफर केले जात होते, परंतु काही तांत्रिक कारणास्तव हे ट्रान्झॅक्शन फेल झाले असून पेमेंट रोखण्यात आले आहे. हे रोखलेले पैसे मिळवण्यासाठी ग्राहकाला 'रिफंडेबल टॅक्स' म्हणून ७,५०० रुपये जमा करण्यास सांगितले जात आहे. धक्कादायक बाब म्हणजे, हा टॅक्स जमा केल्यानंतर अवघ्या १० मिनिटांत १,०६,८०० रुपये (१ लाख रुपये + रिफंड झालेला टॅक्स आणि अतिरिक्त रक्कम) खात्यात जमा होतील, असे आमिष दाखवले जात आहे. सायबर चोरटे यासाठी काही बँक खात्यांचे डिटेल्सही देत असून, "त्वरित पैसे भरा, नाहीतर ही सुवर्णसंधी हुकेल," असा मानसिक दबावही टाकत आहेत.
या मेसेजची सत्यता तपासल्यानंतर 'पीआयबी'ने स्पष्ट केले की, रिझर्व्ह बँकेचा या पत्राशी कोणताही संबंध नाही. हे पत्र पूर्णपणे बनावट असून नागरिकांची फसवणूक करण्यासाठी तयार करण्यात आले आहे.
रिझर्व्ह बँकेचे स्पष्टीकरण: रिझर्व्ह बँक ऑफ इंडिया (RBI) कधीही कोणत्याही सर्वसामान्य व्यक्तीला पैसे जारी करण्याच्या बदल्यात टॅक्स किंवा कोणतीही फी जमा करण्यास सांगत नाही. केंद्रीय बँक कोणत्याही व्यक्तीच्या नावाने वैयक्तिक बँक खाते चालवत नाही. तसेच लॉटरी, बक्षीस, परदेशी फंड किंवा कोणत्याही प्रकारच्या पेमेंटच्या नावावर फोन, एसएमएस, ईमेल किंवा पत्र पाठवून पैशांची मागणी कधीही करत नाही.
अंधश्रद्धाळूपणे विश्वास ठेवू नका: रिझर्व्ह बँकेच्या नावावर पैसे जमा करण्याची मागणी करणाऱ्या कोणत्याही मेसेज, ईमेल किंवा पत्रावर डोळे झाकून विश्वास ठेवू नका.
पैसे ट्रान्सफर करणे टाळा: कोणत्याही अनोळखी व्यक्तीने दिलेल्या बँक खात्यात किंवा यूपीआय (UPI) आयडीवर आगाऊ रक्कम (Advance Payment) पाठवू नका.
लिंक्सवर क्लिक करू नका: मेसेजसोबत आलेल्या कोणत्याही संशयास्पद लिंकवर क्लिक करू नका. यामुळे तुमच्या फोनमधील गोपनीय माहिती चोरीला जाऊ शकते.
अधिकृत माहिती घ्या: कोणत्याही आर्थिक व्यवहाराची किंवा योजनेची खात्री करण्यासाठी नेहमी रिझर्व्ह बँकेच्या अधिकृत वेबसाईटला भेट द्या.
जर तुमच्यासोबत असा फसवणुकीचा प्रयत्न झाला असेल किंवा तुम्ही चुकून या जाळ्यात अडकून पैसे गमावले असतील, तर अजिबात वेळ वाया न घालवता त्वरित केंद्रीय सायबर क्राईम पोर्टलवर (cybercrime.gov.in) ऑनलाईन तक्रार नोंदवा किंवा आपल्या जवळच्या पोलीस ठाण्यातील सायबर सेलशी संपर्क साधा.
अशा खोट्या मेसेजला बळी पडू नका आणि सतर्क राहून आपले कष्टाचे पैसे सुरक्षित ठेवा!