पुणे: बँकिंग क्षेत्रातील वाढत्या डिजिटल क्रांतीसोबतच सायबर भामट्यांचे जाळेही तितकेच विस्तारत चालले आहे. क्रेडिट कार्ड ॲक्टिव्हेशनच्या नावाखाली स्वतःला बँकेचा अधिकृत प्रतिनिधी (Bank Representative) भासवून पुण्यातील एका महिलेची तब्बल ६८ हजार ८८३ रुपयांची ऑनलाईन फसवणूक झाल्याची धक्कादायक घटना समोर आली आहे. याप्रकरणी सहकारनगर पोलीस ठाण्यात अज्ञात सायबर चोराविरुद्ध गुन्हा दाखल करण्यात आला असून, पोलीस या प्रकरणाचा पुढील तपास करत आहेत.
मिळालेल्या माहितीनुसार, ७ मे २०२६ रोजी तक्रारदार महिलेला एका अनोळखी क्रमांकावरून फोन आला. समोरील व्यक्तीने अत्यंत व्यावसायिक आवाजात आपण 'एयू स्मॉल फायनान्स बँकेतून' (AU Small Finance Bank) बोलत असल्याचे सांगितले.
भामट्याची बतावणी: "तुमचे क्रेडिट कार्ड अद्याप ॲक्टिव्ह झालेले नाही. ते तात्काळ सुरू न केल्यास ब्लॉक होईल, त्यामुळे कार्ड सुरू करण्यासाठी एक छोटीशी प्रक्रिया पूर्ण करावी लागेल," असे सांगून आरोपीने महिलेचा विश्वास संपादन केला.
ॲप डाउनलोड करण्याचे आमिष: विश्वास बसल्यानंतर आरोपीने तक्रारदार महिलेला गुगल प्ले स्टोअरवरून अधिकृत वाटणारे 'एयू ०१०१' (AU 0101) मोबाईल बँकिंग ॲप डाउनलोड करण्यास सांगितले.
ओटीपीची चोरी अन् फसवणूक: ॲप डाउनलोड झाल्यानंतर कार्ड ॲक्टिव्हेशनच्या प्रक्रियेचा बहाणा करून आरोपीने महिलेच्या मोबाईलवर आलेले 'वन टाईम पासवर्ड' (OTP) चलाखीने मिळवले. ओटीपी हातात पडताच, आरोपीने महिलेच्या 'एयू अल्ट्युरा प्लस' (AU Altura Plus) क्रेडिट कार्डमधून तब्बल ६८ हजार ८८३ रुपयांचे बेकायदेशीर ऑनलाईन व्यवहार करून त्यांना मोठा आर्थिक फटका दिला.
आपली फसवणूक झाल्याचे लक्षात येताच महिलेने तात्काळ पोलिसांत धाव घेतली. सहकारनगर पोलिसांनी या प्रकरणाचे गांभीर्य ओळखून अज्ञात आरोपीविरुद्ध खालील कलमांन्वये गुन्हा दाखल केला आहे:
भारतीय न्याय संहिता (BNS): कलम ३१८(४) आणि ३१९ (२)
माहिती तंत्रज्ञान कायदा (IT Act): कलम ६६ (सी) आणि ६६ (डी)
सायबर गुन्हेगार आता केवळ बँक खात्याची माहिती चोरत नसून थेट अधिकृत बँकेच्या नावाचा आणि हुबेहूब दिसणाऱ्या मोबाईल ॲप्सचा वापर करून ग्राहकांचा विश्वास जिंकत आहेत. सुशिक्षित नागरिकही घाईगडबडीत किंवा भीतीपोटी अशा फसवणुकीला बळी पडत असल्याचे या घटनेवरून स्पष्ट होते. कोणतीही बँक फोनवर ओटीपी (OTP) किंवा गोपनीय माहिती मागत नाही, हा साधा नियम नागरिकांनी लक्षात ठेवणे गरजेचे आहे.
ओटीपी (OTP) कधीही शेअर करू नका: बँक अधिकारी असो वा कोणताही प्रतिनिधी, क्रेडिट कार्ड किंवा डेबिट कार्ड सुरू करण्यासाठी फोनवर आलेला ओटीपी कधीही कोणाला सांगू नका.
अनोळखी व्यक्तीच्या सांगण्यावरून ॲप डाउनलोड करू नका: फोनवर बोलत असताना समोरच्या व्यक्तीने कोणतेही ॲप (उदा. AnyDesk, TeamViewer किंवा बँकेचे ॲप) डाउनलोड करण्यास सांगितल्यास सावध व्हा.
बँकेशी थेट संपर्क साधा: क्रेडिट कार्ड किंवा खात्याबाबत काही शंका असल्यास थेट बँकेच्या अधिकृत शाखेत जा किंवा कार्डच्या मागे दिलेल्या टोल-फ्री क्रमांकावर संपर्क करा.
त्वरित तक्रार करा: जर दुर्दैवाने तुमची सायबर फसवणूक झाली, तर पहिल्या १-२ तासांच्या आत (Golden Hour) 1930 या राष्ट्रीय सायबर हेल्पलाईनवर किंवा www.cybercrime.gov.in वर तात्काळ तक्रार नोंदवा, जेणेकरून पैसे ब्लॉक करणे शक्य होईल.