UPI वरून EMI भरताना ₹5 MDR? ग्राहकांच्या खिशातून जाणार का पैसा?

UPIचा वापर देशभरात मोठ्या प्रमाणात वाढला आहे. त्यामुळे UPI व्यवहारांवर Merchant Discount Rate (MDR) लागू होण्याच्या चर्चेमुळे ग्राहकांमध्ये काही प्रमाणात संभ्रम निर्माण झाला आहे. विशेषतः कार, दुचाकी किंवा गृहकर्जाचा मासिक EMI Google Pay, PhonePe किंवा Paytmसारख्या UPI अ‍ॅपद्वारे भरताना अतिरिक्त शुल्क द्यावे लागेल का, असा प्रश्न उपस्थित होत आहे. मात्र, उपलब्ध माहितीनुसार, ₹2,000 पेक्षा जास्त रकमेच्या कर्ज परतफेडीच्या व्यवहारावर MDR लागू झाला तरी त्याचा थेट भार ग्राहकावर टाकला जाणार नाही.

₹2,000 पेक्षा जास्त EMIवर ₹5 शुल्क

‘Debt Collection’ म्हणजेच कर्ज परतफेडीच्या श्रेणीतील ₹2,000 पेक्षा अधिक UPI व्यवहारासाठी प्रति व्यवहार ₹5 MDR आकारला जाणार असल्याचे या वृत्तात नमूद करण्यात आले आहे. उदाहरणार्थ, ₹5,000चा वाहन कर्जाचा EMI किंवा ₹25,000चा गृहकर्जाचा हप्ता UPIद्वारे बँक अथवा NBFCला भरल्यास संबंधित व्यवहारावर ₹5 MDR लागू होऊ शकतो.

MDR कोण भरणार?

MDR हा प्रामुख्याने व्यापारी किंवा सेवा देणाऱ्या संस्थेशी संबंधित शुल्क असल्याने EMI भरणाऱ्या ग्राहकाकडून हा खर्च थेट वसूल करता येणार नाही. त्यामुळे हा शुल्कभार कर्ज देणारी बँक, NBFC किंवा संबंधित रिकव्हरी/कलेक्शन एजन्सीला सहन करावा लागेल. म्हणजेच EMIची रक्कम भरताना ग्राहकाला अतिरिक्त ₹5 देण्याची आवश्यकता राहणार नाही

क्रेडिट कार्ड बिलांनाही लागू व्यवस्था

क्रेडिट कार्ड बिलाच्या UPIद्वारे होणाऱ्या पेमेंटबाबतही अशाच प्रकारची व्यवस्था असल्याचे वृत्तात नमूद करण्यात आले आहे. पेमेंट प्रक्रियेचा खर्च सामान्य ग्राहकाऐवजी संबंधित संस्थेकडून वहन केला जाईल.

UPI Autopay वापरणाऱ्यांसाठी दिलासा

EMI भरण्यासाठी UPI Autopay किंवा e-mandateचा वापर करणाऱ्या ग्राहकांसाठीही महत्त्वाची बाब आहे. अशा ऑटो-डेबिट EMI कलेक्शनवर ₹5 MDR लागू होणार नाही, असे या वृत्तात नमूद करण्यात आले आहे. त्यामुळे ₹2,000पेक्षा जास्त EMI असली तरी UPI Autopayच्या माध्यमातून होणाऱ्या ऑटोमॅटिक पेमेंटवर हा MDR लागू होणार नाही.