ITR भरताना आर्थिक वर्षात तुमच्या सर्व FD मधून मिळालेले एकूण व्याज तपासणे आवश्यक आहे. यासाठी बँक स्टेटमेंट, FD Interest Certificate, Form 26AS, AIS आणि TIS या कागदपत्रांची मदत घेता येते. या सर्व नोंदी तपासल्यास कोणतेही व्याज उत्पन्न दाखवायचे राहणार नाही.
FD वरील व्याजाची रक्कम 'Income from Other Sources' या शीर्षकाखाली दाखवावी लागते. विशेष म्हणजे, बँकेने TDS कापल्यानंतर खात्यात जमा झालेली निव्वळ रक्कम नव्हे, तर एकूण व्याजाची रक्कम उत्पन्न म्हणून दाखवणे आवश्यक आहे.
FD वरील व्याजावर स्वतंत्र असा निश्चित करदर नसतो. तुमच्या एकूण करपात्र उत्पन्नानुसार लागू होणाऱ्या आयकर स्लॅबप्रमाणे FD वरील व्याजावर कर आकारला जातो.
उदाहरणार्थ, तुम्ही 30% कर स्लॅबमध्ये येत असाल, तर तुमच्या FD वरील व्याजाचाही कर तुमच्या लागू स्लॅब दरानुसार आकारला जाऊ शकतो. त्यामुळे FD वर बँकेने 10% TDS कापला असला, तरी तुमचा प्रत्यक्ष करदर जास्त असल्यास ITR भरताना उर्वरित कर भरावा लागू शकतो.
FD वरील व्याजावर लागू मर्यादा ओलांडल्यास बँक कलम 194A अंतर्गत TDS कापू शकते. हा TDS तुमच्या Form 26AS किंवा AIS मध्ये दिसतो. ITR भरताना या TDS चा कर क्रेडिट म्हणून दावा करता येतो.
जर तुमचा अंतिम कर TDS पेक्षा जास्त असेल, तर अतिरिक्त कर भरावा लागू शकतो. उलट, TDS तुमच्या प्रत्यक्ष कर दायित्वापेक्षा जास्त असेल, तर नियमांनुसार रिफंडचा दावा करता येतो.
जुनी करप्रणाली निवडणाऱ्या पात्र ज्येष्ठ नागरिकांना कलम 80TTB अंतर्गत बँक ठेवींच्या व्याज उत्पन्नावर ₹50,000 पर्यंतची कपात मिळू शकते. तसेच, पात्र 5 वर्षांच्या Tax-Saving FD मध्ये केलेल्या गुंतवणुकीवर कलम 80C अंतर्गत एकूण ₹1.5 लाखांपर्यंतच्या कपातीचा लाभ मिळू शकतो.
FD वर TDS कापला गेला आहे म्हणून FD चे संपूर्ण व्याज उत्पन्न ITR मध्ये दाखवण्याची गरज नाही, असा गैरसमज अनेक करदात्यांचा असतो. ही चूक टाळणे महत्त्वाचे आहे. FD वरील एकूण व्याज उत्पन्न योग्य पद्धतीने दाखवा आणि कापलेला TDS स्वतंत्रपणे कर क्रेडिट म्हणून समायोजित करा.
थोडक्यात, FD वरील व्याज हे करमुक्त नसते. त्यामुळे ITR दाखल करण्यापूर्वी Form 26AS, AIS, TIS आणि बँकेच्या व्याज प्रमाणपत्राची पडताळणी करा. चुकीची किंवा अपूर्ण माहिती दिल्यास आयकर विभागाकडून नोटीस येण्याची शक्यता निर्माण होऊ शकते.