जर तुम्ही नजीकच्या भविष्यात गृहकर्ज, वाहन कर्ज किंवा वैयक्तिक कर्ज घेण्याचा विचार करत असाल, तर ही बातमी तुमच्यासाठी अत्यंत महत्त्वाची आहे. रिझर्व्ह बँक ऑफ इंडिया (RBI) च्या नवीन नियमांमुळे आगामी काळात बँकांकडून कर्ज मिळवण्याचे नियम पूर्णपणे बदलणार आहेत. विशेषतः ज्या ग्राहकांचा सिबिल स्कोअर (CIBIL Score) ७३० पेक्षा कमी आहे, त्यांना कर्ज मिळवण्यात मोठ्या अडचणींचा सामना करावा लागू शकतो.
रिझर्व्ह बँकेने बँकिंग क्षेत्रातील वाढती जोखीम कमी करण्यासाठी आणि आर्थिक शिस्त आणण्यासाठी नवीन 'एक्सपेक्टेड क्रेडिट लॉस' (ECL - Expected Credit Loss) निर्देश २०२६ जारी केले आहेत. या नवीन नियमांच्या अंमलबजावणीनंतर, बँका कोणालाही कर्ज देण्यापूर्वी पूर्वीपेक्षा कितीतरी पटीने अधिक सावधगिरी बाळगणार आहेत. आधी बँका कर्ज बुडाल्यानंतर त्याची तरतूद (Provisions) करत असत, मात्र आता नवीन ईसीएल नियमांनुसार बँकांना संभाव्य जोखमीचा अंदाज घेऊन आधीच तयारी करावी लागणार आहे. यामुळे बँकिंग क्षेत्रातील कर्ज देण्याच्या पद्धतीत मोठे बदल होणार आहेत.
बँकिंग तज्ज्ञांच्या मते, आरबीआयच्या या नवीन नियमांमुळे कमी क्रेडिट स्कोअर असलेल्या ग्राहकांवर थेट परिणाम होईल.
१. कर्ज मंजुरीमध्ये अडचणी: ज्या ग्राहकांचा सिबिल स्कोअर ७३० पेक्षा कमी आहे, त्यांचे कर्ज अर्ज बँकांकडून नाकारले जाण्याची किंवा मंजुरीसाठी दीर्घकाळ थांबवले जाण्याची शक्यता वाढेल.
२. महागडे व्याजदर: जर कमी सिबिल स्कोअर असूनही एखाद्या ग्राहकाला बँकेने कर्ज मंजूर केलेच, तरीही त्याला जास्त व्याजदर (Higher Interest Rates) मोजावा लागेल. कारण कमी स्कोअर असलेल्या ग्राहकाला कर्ज देणे बँकेसाठी अधिक जोखमीचे मानले जाईल.
नवीन मार्गदर्शक तत्त्वांनुसार, बँका केवळ सिबिल स्कोअर न पाहता ग्राहकाच्या आर्थिक इतिहासातील अनेक घटकांची बारकाईने तपासणी करतील:
ग्राहकाचा जुना कर्ज परतफेडीचा रेकॉर्ड (Repayment History).
सध्या सुरू असलेली कर्जे आणि त्यांचे हप्ते वेळेवर जात आहेत की नाही.
क्रेडिट कार्डचा वापर आणि त्याची बिले वेळेत भरली आहेत की नाही.
बँकिंग क्षेत्रातील या मोठ्या बदलांनंतर तज्ज्ञांनी ग्राहकांना आपला सिबिल स्कोअर सुधारण्याचा सल्ला दिला आहे. ग्राहकांनी आपल्या कर्जाचे हप्ते (EMIs) आणि क्रेडिट कार्डची बिले नेहमी वेळेवर भरावीत, जेणेकरून त्यांचा सिबिल स्कोअर ७३० किंवा त्याहून अधिक राहील आणि भविष्यात कर्ज घेताना कोणत्याही समस्येला सामोरे जावे लागणार नाही.