पुणे, दि. 24 मार्च 2026:
देशात झपाट्याने वाढणारे डिजिटल व्यवहार, ऑनलाईन बँकिंगचा वाढता वापर आणि त्यासोबत वाढणाऱ्या सायबर फसवणुकीच्या घटनांच्या पार्श्वभूमीवर नागरिकांना योग्य मार्गदर्शन मिळावे या उद्देशाने ‘बँकिंग साक्षरता’ या अत्यंत उपयुक्त पुस्तकाचे प्रकाशन पुण्यात 23 एप्रिल 2026 रोजी आयोजित करण्यात येणार आहे. या प्रकाशन सोहळ्याच्या निमित्ताने ‘बदलते बँकिंग’ या विषयावर विशेष परिसंवाद देखील होणार असून बँकिंग क्षेत्रातील तज्ज्ञ यामध्ये सहभागी होणार आहेत.
हे पुस्तक प्रख्यात बँकिंग तज्ज्ञ, लेखक आणि सल्लागार गणेश निमकर यांनी लिहिले असून त्यांनी यापूर्वी सहकारी बँकिंग क्षेत्रावर आधारित तीन पुस्तके लिहिली आहेत. मात्र प्रस्तुत ‘बँकिंग साक्षरता’ हे पुस्तक अधिक व्यापक स्वरूपाचे असून त्यामध्ये व्यावसायिक (Commercial), खासगी (Private) आणि सहकारी (Co-operative) अशा संपूर्ण बँकिंग व्यवस्थेचा समावेश करण्यात आला आहे. विशेषतः नागरी बँका, पतसंस्था आणि सामान्य ग्राहकांसाठी उपयुक्त माहिती या पुस्तकात समाविष्ट असल्यामुळे हे पुस्तक सर्वसामान्यांसाठी मार्गदर्शक ठरणार आहे.
डिजिटल युगातील बँकिंगचे बदलते स्वरूप
गेल्या काही वर्षांत डिजिटल व्यवहारांमध्ये मोठी वाढ झाली आहे. मोबाईल बँकिंग, UPI, इंटरनेट बँकिंग यामुळे व्यवहार सोपे झाले असले तरी त्याचवेळी सायबर फसवणुकीचे प्रकारही वाढले आहेत. फिशिंग, OTP फसवणूक, बनावट कॉल्स, लिंक स्कॅम यांसारख्या प्रकारांमुळे अनेक नागरिक आर्थिक नुकसानाला सामोरे जात आहेत.
या पार्श्वभूमीवर ‘बँकिंग साक्षरता’ पुस्तकात भारतीय रिझर्व्ह बँकेने (RBI) दिलेल्या मार्गदर्शक सूचनांचा आधार घेत सुरक्षित व्यवहार कसे करावेत, फसवणूक कशी ओळखावी आणि त्यापासून बचाव कसा करावा याचे सविस्तर मार्गदर्शन करण्यात आले आहे.
पुस्तकाची वैशिष्ट्ये
एकूण 20 प्रकरणांमध्ये सविस्तर माहिती
प्रत्येक प्रकरणाचा सोप्या भाषेत सारांश
क्लिष्ट संकल्पना समजावण्यासाठी ‘बोलकी कार्टून्स’
डिजिटल व्यवहार करताना घ्यावयाची प्रत्यक्ष काळजी
बँकिंगमधील नियम, प्रक्रिया आणि ग्राहकांचे अधिकार
सायबर गुन्ह्यांपासून बचावासाठी मार्गदर्शक टिप्स
हे पुस्तक विशेषतः विद्यार्थ्यांसाठी, बँकिंग परीक्षांची तयारी करणाऱ्यांसाठी, तसेच सामान्य ग्राहकांसाठी अत्यंत उपयुक्त ठरणार आहे.
तज्ज्ञांचे मार्गदर्शन
या पुस्तकाच्या निर्मितीत सहकार आणि बँकिंग क्षेत्रातील अनेक मान्यवरांनी मार्गदर्शन केले आहे. यात सतीशजी मराठे, दीपकजी तावरे, अनिल कवडे, विद्याधर अनास्कर, डॉ. उदयराव जोशी, मिलिंद काळे, अजयजी ब्रम्हेचा, काकासाहेब कोयटे आणि राधेश्याम (भाईजी) चांडक यांसारख्या तज्ज्ञांचा समावेश आहे. त्यांच्या अनुभवामुळे पुस्तक अधिक समृद्ध आणि विश्वासार्ह झाले आहे.
किंमत आणि सवलत ऑफर
पुस्तकाची मूळ किंमत ₹350 ठेवण्यात आली आहे. मात्र 20 एप्रिल 2026 पर्यंत किमान 5 किंवा त्यापेक्षा अधिक प्रतींची ऑर्डर देणाऱ्यांना ₹300 प्रति पुस्तक या सवलतीच्या दरात उपलब्ध होणार आहे.
बँकिंग साक्षरतेची गरज का?
आजच्या डिजिटल युगात प्रत्येक नागरिकाचा बँकिंगशी थेट संबंध येतो. पगार, शासकीय योजना, ऑनलाइन खरेदी, गुंतवणूक - सर्व काही बँकिंगवर अवलंबून आहे. मात्र योग्य माहितीअभावी अनेकजण फसवणुकीला बळी पडतात किंवा चुकीचे आर्थिक निर्णय घेतात.
अशा परिस्थितीत ‘बँकिंग साक्षरता’ हे पुस्तक केवळ माहिती देणारे नसून सुरक्षित आणि सजग नागरिक घडवणारे मार्गदर्शक ठरणार आहे.
‘बँकिंग साक्षरता’ या पुस्तकाच्या माध्यमातून सर्वसामान्य नागरिक, विद्यार्थी आणि बँकिंग क्षेत्राशी संबंधित व्यक्तींना एक विश्वासार्ह, सोपी आणि उपयुक्त माहिती मिळणार आहे. डिजिटल व्यवहार सुरक्षित करण्यासाठी आणि आर्थिक साक्षरता वाढवण्यासाठी हा उपक्रम महत्त्वाचा टप्पा मानला जात आहे.
अधिक माहितीसाठी संपर्क : ९८२२५६८५५०
श्री.गणेश निमकर सर - प्रख्यात बँकिंग तज्ज्ञ, लेखक आणि सल्लागार